Klok
waarvan de tikken door Maarten J. Seinen worden geteld

Date: Mon, 10 Mar 1997 23:18:33 +0100 (GMT)
Vreemd, zullen sommigen denken, hij schrijft een artikel voor de Asterisk op een tijdstip waarvoor de meesten zich zouden generen, en zet dat er nog met grote letters boven, ook... Maar niet zonder reden. Ik heb speciaal gewacht op dit moment om een punt naar voren te brengen, dat me enigzins hoog zit. Het is voor mij nu namelijk dinsdag.

Regelmatig krijg ik e-mailtjes onder ogen van Nederlandse gebruikers van de mailer van ANT Internetsuite II, Marcel. Een flink deel van de gebruikers heeft dan steevast een datum in de geest van 'Thu, 13 Feb 1997 21:30:00 +0000' boven het bericht staan. Ik vermoed dat in die gevallen de afzender geen gebruik maakt van het keyword 'TimeZone', dat alle gebruikers van Risc OS 3 en hoger wordt aangeboden. Op zich is dat niet verwonderlijk, want deze optie zit aardig weggestopt in de commandline van Risc OS, en heeft -zoals nogal wat andere configuratie-mogelijkheden van Risc OS- helaas nog steeds geen Desktop-interface (in bijvoorbeeld !Alarm).

TimeZone is een configuratie-keyword, dat een offset aangeeft ten opzichte van GMT (Greenwich Mean Time, de internationale standaardtijd), ook wel UTC genoemd. Nederlandse gebruikers zouden, zolang ze hun computers in Nederland gebruiken, deze waarde op *Configure TimeZone +1:0 kunnen zetten. De Nederlandse tijd loopt immers een uur voor op de wintertijd in Greenwich.

Naar mijn smaak zijn er niet genoeg Risc OS-sers die hiervan gebruik maken. Nederlandse gebruikers verwachten (meestal terecht) van hun nieuwe computer een zinnige configuratie, maar hier laten de toeleveranciers over het algemeen een beetje verstek gaan.

Acorn zelf, in Engeland, maalt natuurlijk niet om die 'paar' exemplaren die geëxporteerd worden naar andere tijdzones en de Nederlandse dealers bemoeien zich vaak nauwelijks met de configuratie van hun handel. De belangrijkste reden om tòch gebruik te maken van zo'n TimeZone is natuurlijk, dat het wel interessant staat, zo '+0100' boven je e-mailtjes, vooral als je ze naar Windows-gebruikers stuurt (of Lemmings, zoals sommige mensen zeggen). Er zijn echter ook enkele grappige bijkomstigheden, die het aanbrengen van zo'n offset kan hebben.

Intern wordt in 5 bytes van het CMOS-RAM van Acorn computers het aantal centi-seconden bijgehouden vanaf 01 Jan 1900. In Green-wich Mean Time, wel te verstaan. Alle sporen die je nalaat bij normaal computergebruik, zoals het maken van bestanden, worden bestempeld met deze universele tijd. Pas bij het tonen van deze tijden, worden eventuele off-sets, zoals TimeZone, in acht genomen. Eenzelfde filer-window met objecten zal met een andere TimeZone andere datum-/tijd-velden laten zien.

Met enige fantasie is het dan ook voor te stellen dat -mits deze optie correct toegepast wordt- de zogenaamde date-time-stamps zich laten vergelijken, ook als bestanden via Internet uit verschillende tijdzones bij elkaar komen. Een vergezocht voorbeeld is: het beheren van automatisch gegenereerde, tijds-afhankelijke reports van een bedrijf met vesti-gingen over de hele wereld, verbonden door een World Area Network (zoals Internet). In zo'n geval kunnen hele groepen objecten geactualiseerd worden, door ze bijvoorbeeld over elkaar te kopiëren met de optie 'Newer' aan.

Een iets voor de hand liggender voordeel is: als je je A4 meeneemt (ver) over de grens, kan je in bijvoorbeeld New York de opdracht *Configure TimeZone -4:0 geven. Het alternatief, je systeemklok met behulp van !Alarm vijf uur terugschroeven, heeft als nadeel dat je de seconden (of zelfs minuten, als je er lang over doet) ook vaak sterk wijzigt. OK, peanuts, ik weet het!

Daar staat ook tegenover dat er programma's zijn, die niet correct werken met de TimeZone. Zo is er bijvoorbeeld een programma om de sterrenhemel mee in kaart te brengen, Orrery, dat op computers met een andere TimeZone dan 0:0 een onjuiste lokale tijd aangeeft. Dit soort programma's omzeilt de faciliteiten van het OS om tijd te decoderen.

Beter is het geregeld met de instelling van de zomertijd, een andere offset. Risc OS-gebruikers zitten daarvoor niet vast aan de configuratie van BST (British Summertime) of de equivalent DST (Daylight Saving Time) via een commandline-opdracht, maar kunnen deze simpelweg activeren vanuit het 'Setclock'- window van !Alarm. Door de BST-knop al of niet aan te vinken kun je, na een druk op 'Set' de tijd respectievelijk een uur vooruit of terug laten springen. Je kunt volstaan met zo'n actie, eens per halfjaar, zodra het je uitkomt. Merk op dat allerlei registraties van het afgelopen halfjaar die niet tekstueel maar binair zijn vastgelegd, zoals de laatste keer dat je naar Aconet pollde, een uur eerder of later lijken te hebben plaatsgevonden.

Maar er is een nog meer geavanceerde mogelijkheid, eentje die volledig wordt verzorgd door !Alarm. In het 'Setup'-menu van !Alarm kun je de knop 'Switch between GMT and BST automatically:' aanvinken, waarna je de datum en het uur van het moment van de ingang en de afloop van de zomertijd kunt opgeven. !Alarm programmeert dan zichzelf om op de desbetreffende momenten (of de eerst voorkomende gelegenheid erna) de BST-knop ongemerkt om te zetten. Zo'n programmering levert de vertrouwde grijze regel 'Application set by alarm' op in de Alarm-database.

De filosofie hierachter is, dat je deze tijden instelt, wanneer het jou uitkomt. Sysops van grote BBS-sen of publiekelijk toegankelijke servers zullen 's ochtends waarderend constateren dat hun tijdklok automatisch is verzet op een moment dat ze zelf lagen te ronken, ook al hadden ze de data maanden geleden ingevoerd.

Hiermee is de service nog niet beëindigd, want als de tijdstippen van ingang en afloop zijn gepasseerd, heeft !Alarm (mits de optie niet is uitgezet) zichzelf opnieuw geprogrammeerd om je volgend jaar attent te maken op de behoefte om de nieuwe data (die door beleidsmakers worden bepaald) op te geven. Mocht je dit tussentijds hebben gedaan, dan word je nergens meer mee lastig gevallen. Is echter het moment aangebroken, waarop !Alarm de tijd vindt beginnen te dringen, dan krijg je de levensgrote banner 'The dates for entering and leaving BST are nog longer valid, and should be reset as soon as possible.' Als je er dan voor kiest om de tijdwisselingen niet in te voeren ('Reset them now'), maar later ('Reset them later'), zul je dagelijks herinnerd blijven worden aan deze mogelijkheid, totdat je de tijden hebt ingevoerd.

In een persbericht van het Ministerie van Binnenlandse Zaken op Internet vond ik onlangs de nieuwe verstrijkingsdata, waarvan de eerste al wel ingegaan zijn bij het verschijnen van deze Asterisk. URL is: http://www.minbiza.nl/cs/dcdb /persberichten/persv310.html.

In de hoop dat veel onwetende Nederlandse gebruikers nu met *Status TimeZone constateren dat deze niet op +1:0 staat, en deze vervolgens met *Configure TimeZone +1:0 goed zetten, en de BST òf met de hand òf automatisch laten omschakelen, ga ik nu genieten van mijn welverdiende nachtrust.

Welterusten!
Maarten J. Seinen