Niet goed, geld weg!
geciteerd door Henk Huinen

In HP/DE TIJD van 32 mei 1997 stond een special met als titel: 'Mijn digitale toekomst'. Een van de artikelen ging over DOS, geschreven door Jan Zandbergen en had als kop: 'Niet goed, geld weg'. Hieronder volgen enkele citaten uit dat artikel:

"Historisch gezien is de Personal Computer van IBM, de moeder aller thuiscomputers, in veel opzichten een mislukking.

Misverstand nummer één is de gedachte dat de IBM-PC (plus zijn vele opvolgers) een vernieuwende of innovatieve machine zou zijn. Die gedachte is aantoonbaar onjuist. Alle onderdelen van de Personal Computer -op slechts eentje na, maar daar over straks meer - konden in iedere toenmalige elektronicawinkel worden aangeschaft. IBM had gekozen voor processoren van de firma Intel. Maar Intel was beslist niet de enige fabrikant.

Voor de besturings software was IBM in zee gegaan met de relatief onbekende firma Microsoft. De jonge directeur William Gates had een besturingssysteem geleverd dat hij even daarvoor voor een paar duizend dollar had gekocht van een programmeur. Het besturingssysteem was niets bijzonders; de maker had het in grote haast geschreven en het resultaat Quick & Dirty Operating System genoemd, afgekort: QDOS. Gates schrapte het woord Quick en presenteerde de overige drie letters als Disk Operating System.

Het in grote haast geschreven Vlugge & Smerige Besturingssysteem lag thans als MS-DOS overal ter wereld op de bureautafel. Nu kun je van DOS veel zeggen, maar niet dat het met een vooruitziende blik is geschreven. Zonder overdrijven kun je stellen dat de tekortkomingen van het systeem tot op de dag van vandaag hun gevolgen hebben.

Zo bleek het besturingssysteem slechts geschikt voor minimale toepassingen. Programmeurs moesten met veel kunst- en vliegwerk hun applicaties draaiend houden binnen een uiterst klein geheugen. De meest gebruikte oplossing was het programma op te delen in een deel dat permanent werd geladen, en in losse onderdelen, overlays genoemd, die wisselend in het geheugen konden worden gezet als daar tijdelijk behoefte aan was. Je kunt het enigszins vergelijken met iemand die in een te korte tent slaapt: hij kan met zijn hoofd buiten Iiggen of met zijn voeten, en hij kan dat desgewenst een paar keer per nacht wisselen, maar hij past nooit helemaal in de tent.

Maar de allergrootste ramp bij DOS, en tevens een opportune reden tot herinvoering van de doodstraf voor de verantwoordelijken, is dat het besturingssysteem zelf onbegrijpelijk is voor ongeveer honderd procent van de mensheid. DOS is op alle mogelijke manieren te configureren; miljoenen variaties die allemaal een volmaakt niet-werkend systeem opleveren.

Het is alsof je een huis denkt te kopen, en op het nieuwe adres een partij bakstenen aantreft en een berg cement, met daarbij een handleiding van duizend pagina's hoe je de zaak in elkaar moet knutselen. DOS is een besturingssysteem voor ingenieurs, technici en specialisten. Het is bij vergissing in de huiskamer beland, en die vergissing wil maar niet ophouden.

Van alle bizarre aspecten zal ik er slechts één noemen. Je kunt in DOS een directory maken; een mapje, zoals dat in mensentaal heet. Maar als je dat mapje wilt gebruiken, moet je eerst in de configuratie aangeven, onder het hoofdje 'pad',dat het mapje bestaat. Waar is dat in hemelsnaam goed voor? DOS heeft het mapje toch zelf gemaakt ? Wat is dat voor duurbetaalde Alzheimer?

Je kunt ook een computer voor in je netwerk kopen waarin geen enkele diskdrive zit, en ook geen harde schijf. Op die manier kan niemand spelletjes op je netwerk zetten, zelfs niet per ongeluk. Zo'n beperkende computer wordt een NC genoemd, wat staat voor Netwerk Computer. De NC is de laatste tijd erg populair, want hij is door al die ontbrekende onderdelen niet erg duur.

Microsoft vindt zo'n NC een heel slecht idee. Er kan namelijk geen Windows op! Bij Microsoft hebben ze daarom lets beters bedacht: ze leveren een computer met een harde schijf. Daarop zit Windows, maar er zit geen diskettestation in. Zo blijven de spelletjes buiten de deur. Deze vondst noemt Microsoft de NetPC.

Wie gaat er winnen? De NC of de Net-PC? Zet je geld maar niet op de NC. Waarom heeft het moeilijkste en het ingewikkeldste computersysteem gewonnen? Daarvoor kun je verschillende oorzaken aanwijzen. Ten eerste komt dat door de macht van Microsoft, die overigens regelrecht is ontleend aan de macht van lBM.

Maar IBM is sinds de opkomst van Microsoft niet machtig meer. Microsoft heeft al bijna de hele markt in handen. Verder willen mensen dolgraag iets dat iedereen heeft, zelfs al is het rommel. Ze willen dan wel mooiere rommel dan die ander. Een openhartige verkoper van een computerwinkel met filialen in heel Nederland formuleerde het op Intemet als volgt: "Kijk, ik weet hoe het gaat bij Jan-met-de-Pet: het moet beter zijn dan bij de buurman, nog mooier en vooral duurder. Dat het vaak absoluut onnodig en niet praktisch is, is dan niet van belang."

Tot slot blijken veel mensen het heimelijk helemaal niet erg te vinden dat ze worden geterroriseerd door een dwaas besturingssysteem. Dat is een merkwaardig menselijk trekje waar psychologen bij gijzelingen altijd mee te maken hebben: het slachtoffer identificeert zich in veel gevallen met de gijzelhouder. Nietzsche beschrijft dit fenomeen in zijn werk, maar nergens is het zo krachtig verwoord als bij Willem Frederik Hermans: "Het enige geluk dat op deze wereld gevonden kan worden is geluk in slavernij."

Een paar bladzijdes verder in het zelfde nummer van HP/DE TIJD het volgende citaat:
"In Engeland worden van oudsher prachtige computers gemaakt. De computer is sowieso een Britse uitvinding; de Amerikanen zijn pas later aangeschoven. Zo is de Archimedes van het Britse Acorn de eerste computer met een RISC-processor. Het apparaat bestaat al tien jaar voordat IBM, Motorola en Apple met hun eigen Risc-processor komen die ze, overigens weinig origineel, de 'PowerPC' noemen."

Kennelijk weet Jan Zandbergen waar hij het over heeft!