RLAB
ontdekt en gebruikt door Pieter Piers

Voor een ieder die wel eens met MATLAB heeft gewerkt, zal het een aangename verrassing zijn dat er een equivalent pakket is dat helemaal niets kost. Het heet RLAB en is vrij verkrijgbaar op internet en bij de software service.

Omdat mijn collegae en ikzelf steeds meer MATLAB zijn gaan gebruiken bestond er een behoefte om te zien of er een goedkoper alternatief voor MATLAB was, dat ook multi-platform is. Bij ons op het werk staan namelijk niet alleen DOS dozen, maar ook IBM RS6000 Unix machines.

Hier is ook wel MATLAB voor te koop, maar dat kost nogal wat en een MATLAB versie voor Risc OS is er niet, dus dan kan ik thuis nog niets doen. Ik was dan ook blij verrast met RLAB. Voor wat wij er mee doen is het voldoende. Er is zelfs een utility om MATLAb bestanden om te zetten naar RLAB bestanden, maar dat draait alleen onder DOS.

Eén van de grote voordelen van RLAB is dat het multi-platform is en dat de source codes vrij verkrijgbaar zijn. Dat wil zeggen dat wanneer er geen geschikte versie voor je systeem te krijgen is, je een eigen versie kan compileren. De source code van RLAB is geschreven in ANSI C. RLAb is reeds gecompileerd voor de volgende systemen:

Wat doet RLAB? Eigenlijk is het niets anders als een pakket waarmee je stelsels differentiaal vergelijkingen kan oplossen en de uitkomsten hiervan kan je bijvoorbeeld laten plotten in DRAW formaat.

De invoer van RLAB is een ascii bestand en ziet er beetje uit als een soort van C, met bijvoorbeeld loop functies, zoals IF..THEN..ELSE etc. Een programma bouw je op uit verschillende functies. Deze functies kunnen zowel in de programma tekst staan als losse bestanden zijn, die je in een bepaalde directory bewaart.

Het programma beschikt over verschillende mogelijkheden om matrices te bewerken en kan een stelsel differentiaalvergelijkingen, die als matrix zijn opgeslagen bijvoorbeeld in de tijd oplossen. Hiervan is dan eenvoudig een grafiek te plotten. Ook voor het plotten zijn de mogelijkheden niet zo divers als bij MATLAB, maar daar wordt aan gewerkt en laten we eerlijk zijn, voor de prijs van een volledige versie van MATLAB kan je een aardige Risc PC kopen met gratis RLAB, dus een aantal zaken zal je voor lief moeten nemen.

Om je makkelijk op weg te helpen heeft elke ingebouwde functie een uitgebreide help functie, die je simpel weg met help <functie> kan aanroepen. Je krijgt dan in een command window tekst en uitleg. Om prettig met RLAB te kunnen werken, is het wel handig om !Zap te hebben. Wanneer je namelijk !Edit gebruikt, werken de pijltjes toetsen links en rechts niet.

De handleiding die er wordt bijgeleverd is van uitstekende kwaliteit en doet niet onder voor de handleiding van MATLAB 4.0 die wij op het werk hebben. De handleiding bestaat uit twee delen, te weten een 'Primer' en een 'Technical Reference Manual'.

De 'Primer' helpt je met eenvoudige voorbeeldjes op weg in RLAB en gaat stap voor stap de mogelijkheden van het pakket af. De 'Tecnical Reference Manual' wordt voor Risc OS geleverd in HTML formaat en is bijvoorbeeld in Publisher met behulp van een PD utility te lezen en af te drukken. Het is echter wel in kleur en beslaat zo'n 200 pagina's. Een killer voor je kleurencartridge.

Het is echter wel de moeite waard om het af te drukken, iedere keer met een browser de tekst doorzoeken is aan mij in ieder geval niet besteed. Wanneer je de tekst van de pakketten wilt hebben, zul je iets moeten hebben dat PostScript of LaTeX kan lezen. De handleidingen zijn namelijk verder alleen in deze formaten te verkrijgen. De PostScript versie van de 'Primer' laat zich prima afdrukken op een HP laserjet met PostScript, met de 'Technical Reference Manual' lukte dat bij ons niet.

De Risc OS versie draait volledig in de Desktop en is multitasking en aangezien het een rekenpakket is zou een hardware floatingpoint niet gek zijn. Misschien dat degenen met een FPA in de A5000 sneller draaien dan een Risc PC 600 of 700. Er schijnt overigens een stukje software te zijn die de hardware floatingpoint van de PC-kaart gebruikt, maar of dat in dit geval werkt weet ik niet.

Al met al is het voor mij een uitstekend pakket, dat voorziet in een behoefte. Ik ben er zeer over te spreken. Wanneer je het wilt gebruiken, hou er dan rekening mee dat je minimaal 4 Mb geheugen moet hebben, liever meer, dat je beschikt over minimaal Risc OS 3 en een harddisc met ca. 5 Mb vrij. Alles wat je meer hebt helpt.

Verkrijgbaar op: http://www.eskimo.com/~ians/rlab.html
Of na een redelijke termijn bij de software service.

Dat wat ik van Internet af heb gehaald, heb ik op twee diskettes gezet en aan Charles Deckers overhandigd voor de software service.

Eén HD ADFS diskette met de Risc OS versie van RLAB en wat voorbeeld bestanden en één HD DOS diskette met daarop M2R, de DOS utillity waarmee MATLAB bestanden omgezet kunnen worden naar RLAB bestanden. Ook M2R beschikt over een handleiding, geen uitvoerige, maar dat is bij dit pakket niet nodig. Wel eventjes gedult oefenen en deze handleiding lezen. Hoe klein deze ook is. Je komt dan niet voor onaangename verrassingen te staan.

Let er wel op dat het freeware software is, maar dat het alleen in volledige toestand, met alle copyrights gekopieerd mag worden. Wanneer er vragen zijn, dan is het verstandig dat je die aan of de auteur of aan Maurizio Ferrari, de persoon die RLAB naar Risc OS geport heeft, stelt. Mocht dat niet lukken, dan wil ik wel een poging wagen. Veel plezier met RLAB.

Piers