Big Ben Club anno 2000
van de hand van Jos Ulijn

Heeft onze vereniging een millennium probleem? Misschien was je bij de bijeenkomst van de Raad van Afgevaardigden (afgekort RvA) op 16 mei 1998; misschien ben je door de afgevaardigde van je regio al bijgepraat. Op die bijeenkomst is in ieder geval vastgesteld dat - willen we verder met onze vereniging, en dat willen we - het anders moet. Dat vraagt verstandige besluiten, gevoed door wat de leden van onze vereniging willen en verwachten.

Denk niet: dat kunnen ze ook wel zonder mij. Dat kunnen we namelijk niet. Met dit stuk wil het nieuwe bestuur van de vereniging je een indruk geven van de RvA bijeenkomst van 16 mei 1998. Denk met ons mee, praat erover met je afgevaardigde, geef je reactie via Aconet of direct, naar een van ons; onze adressen vind je in deze Asterisk.

de RvA bijeenkomst op 16 mei 1998 - first things first!

Een lange agenda van de RvA bijeenkomst in Breukelen kwam in hoofdzaak neer op - de afronding en verantwoording van activiteiten van het huidige bestuur - voorstellen van de statutencommissie tot wijziging van statuten en reglement.

Vast staat dat voorzitter, secretaris, penningmeester en een lid van het bestuur, terugtreden uit het bestuur. Men kan er niet (langer) voldoende tijd voor vrij maken. De voorzitter Pieter Piers heeft er zelfs zijn studie voor onderbroken en wil deze nu in september weer oppakken. Alleen voor de functie van secretaris is er een kandidaat, in de persoon van de huidige waarnemend secretaris.

Tijdig en in alle eenvoud, stelt een afgevaardigde de vraag:

"moeten we wel met de vereniging doorgaan, en zo ja, in welke vorm dan?"

Velen herkennen zich in deze vraagstelling. Er is echter ook kritiek op het voorstel, de bespreking van voorstellen tot nieuwe statuten en reglement op te schorten tot na dit onderwerp; in de RvA vergadering oktober vorig jaar is immers een koers uitgezet, die is uitgewerkt in deze voorstellen. Men heeft zich hierop voorbereid en voorstellen tot wijziging voorbereid.

Iedereen realiseert zich ook dat commissie- en RvA-leden inmiddels veel tijd in deze voorstellen hebben zitten. Anderzijds heeft een bespreking van voorstellen alleen zin als de uitkomst van de vraag over het voortbestaan van de vereniging daar nog reden toe geeft.

wat is er aan de hand?

Die vraag: moeten we doorgaan met de vereniging, leeft bij veel deelnemers. Het aantal leden loopt traag maar gestaag terug. De bezoeken aan regio bijeenkomsten wisselen maar de tendens is niet hoopgevend. Het aantal mensen dat de handen uit de mouwen wil steken is beperkt. Weet het hoofdbestuur wel wat er leeft bij de regio's?

Er zit spanning tussen het landelijk bestuur en de regio-besturen. Ontegenzeglijk hebben de laatste een sleutelrol in de continuïteit van het verenigingsgebeuren; ze ondervinden daarbij weinig steun van het landelijk bestuur. Maar ook is er bij regio's de neiging om financiële verplichtingen - en m.n. de risico's ervan - vlot bij het landelijk bestuur te leggen om zich vervolgens op eisende toon te melden.

De nu voorgestelde statuten en reglement roepen weerstand en achterdocht op. Deels omdat alle macht bij een centraal bestuur wordt gelegd. Maar vooral omdat de regio's - en daarmee ook het vertegenwoordigende orgaan: de RvA - feitelijk worden opgeheven. Volgens de voorstellen worden activiteiten op regio-niveau gecoördineerd door een regio-manager; die moet voor alles wat ie wil (en m.n. waar hij geld voor nodig heeft) naar het landelijk bestuur. En als laatste omdat het gaandeweg ook duidelijk wordt dat men weinig opheeft met tot in detail uitgewerkte regelgeving en procedures.

Het lijkt zo voor de hand liggend: een vereniging bestaat voor zijn leden. Activiteiten en belangen kunnen alleen goed uit de verf komen als de leden er zicht- of merkbaar zijn, laten merken wat ze willen. Nu behartigt een landelijk bestuur niet onaanzienlijke (financiële) belangen, zonder merkbaar resultaat van hun inzet te ondervinden. En zijn er op regio-niveau mensen actief die zich door de onzichtbare leden en ook door de afstand tot het landelijk bestuur in de steek gelaten voelen, en niet meer weten waar ze het nog voor doen.

Voor een moment is de stemming merkbaar: laten we er maar mee stoppen. Waar doen we het allemaal nog voor. Na 15 jaar moet het maar genoeg zijn.

wacht eens even!

Ervaringen uit regio's komen los. Een RvA lid meldt dat hij stopt met bijeenkomsten; leden komen toch niet opdagen. Bij een andere regio zoeken vier mensen steevast elkaar op, knopen de machines aan elkaar en gaan druk aan de gang - of zetten een boom op. Zelfs als de electriciteitsvoorziening volledig zou uitvallen, zou het ze niet beletten gewoon door te gaan en elkaar op te zoeken.

De voorzitter, Pieter Piers, concludeert uit de reacties van nu dat in oktober met de keus tot centralisatie een verkeerde weg is ingeslagen, waar we dan nu op moeten terugkomen. Hij vraagt alle aanwezigen: RvA-leden en ook andere deelnemers - het zijn immers alle bij het Acorn platform actief betrokken mensen - zich op persoonlijke titel, bondig en zonder discussie, erover uit te spreken - of we moeten doorgaan, en - in welke vorm dat dan zou moeten

Het resultaat is verrassend.

Vrijwel iedereen vindt dat we moeten doorgaan. Je ontmoet elkaar met het Acorn platform als gemeenschappelijke belangstelling, men wil graag de contacten landelijk instandhouden, ook om optimaal gebruik te kunnen maken van elkaars ervaring en specialismen, en zo problemen te kunnen oplossen.

Keer op keer wordt ook benadrukt dat de landelijke activiteiten: de Acorn Expo, de jaarlijkse Engeland-vaart (i.v.m. Acorn World) en (de ondersteuning en gebruik van) AcoNet als "Acorn dedicated netwerk" moet doorgaan.

Er is grote gemeenschappelijkheid over de opvatting dat de kracht van onze vereniging schuilt in de regio's. Daar gebeurt het, ontmoeten mensen elkaar, en ontstaan er de verbindingen, die per saldo het landelijk netwerk opleveren dat we nu kennen als de vereniging Big Ben Club. Een conclusie die ook in lijn ligt met een door de regio Amsterdam schriftelijk ingebracht (tegen)voorstel: zelfstandige regio's, ook financieel; afschaffen van de RvA en in plaats daarvan een jaarlijkse bijeenkomst van regio-bestuurderen, met mandaat van de regio-leden.

Een aantal overwegingen zijn gegeven als uitgangspunt:

  1. we willen verder als vereniging
  2. het zijn de regio's, waar het in de vereniging om draait
  3. we willen geen strak keurslijf van regels en instituten
  4. de voortgang van landelijke activiteiten moet zijn gewaarborgd

Op dit punt aangekomen, wordt het tijd om te kiezen. En dus het moment, jou als lid daar bij te betrekken. Laten we samen de alternatieven doorlopen. Maar eerst kijken naar uitgangsprincipes.

kiezen

Hoe langer de verbinding, hoe slechter het contact. Dat pleit voor zelfstandige - of zo zelfstandig mogelijke - regio's.

Wie betaalt, bepaalt. De relatie tussen uitgaven en nut moet zo kort mogelijk zijn. Maar ook moet er geen misverstand over bestaan wie de verantwoordelijkheid voor die relatie heeft. De hoogte van zaalhuur, of het investeren in hardware, moet een decentrale keuze zijn, dichtbij de leden, genomen door degene die voor de leden initiatieven en activiteiten ontwikkelt.

Werden in de "oude" structuur de verhoudingen met enige regelmaat verstoord door wantrouwen, het hierna uit te werken idee is gebaseerd op vertrouwen en de wil, er samen iets van te maken. Per definitie begint regelgeving daar, waar vertrouwen taant. Daarom is het zoeken naar een model dat levensvatbaar is, eenvoudig en dus ook makkelijk aan te passen.

hardop denken

Het onderscheid tussen regio's en werkgroepen zou kunnen vervallen: er zijn regio's zodat leden contact hebben die bij elkaar in de buurt wonen (dit is natuurlijk voor Overijssel anders dan voor de Randstad). Maar ze kunnen elkaar ook opzoeken om de fascinatie van videobewerking, of om wat je met een Acorn BBC kunt.

Het is net als bij de Phoebe 2100: elk alternatief voor de naamgeving is welkom. In het verdere stuk doet het onderscheid tussen PAC en BAT er niet toe, en wordt gemakshalve alleen PAC genoemd.

Dit in aanmerking genomen, laten we voor de verdere gedachtenbepaling uitgaan van - PAC's (plaatselijke Acorn clubs) en - BAT's (bijzondere Acorn toepassingen), beide met een eigen bestuur, die contact met de leden onderhoudt.

Daardoor wordt voorzien in de wens tot onderling contact en het kunnen benutten van elkaars kracht of specialisme, - eigen activiteiten realiseert, op basis van een eigen budget, en - de verbindingsschakel vormt in een landelijk netwerk, waardoor ook landelijke activiteiten zijn verzekerd.

Deze landelijke activiteiten vragen om een vorm van landelijke organisatie. Maar zijn ook bestuurlijke en juridische redenen om voor een landelijke vereniging te blijven kiezen (denk aan aansprakelijkheid, kosten post en acceptgirokaarten, en kosten van registratie KvK).

Dat landelijk niveau kan een platform zijn van PAC-voormannen. Of zelfs een kern van leden, op basis van vertrouwen en persoonlijke kwaliteiten: mensen die geen macht hebben, anders dan de opdracht om het fonds goed te beheren; mensen die goede contacten binnen het Acorn platform hebben dan wel die vaardig kunnen opbouwen.

Voor wie op voorhand geldt: "liefdewerk oud papier": kosten (reis- en telefoon-) kosten blijven tot het minimum beperkt. Laten we voor nu dit landelijk platform "Acorn Vrienden NL" noemen.

Onze vereniging Big Ben Club heeft eigen vermogen. Dat kan bij opheffing toekomen aan de leden; een versnippering van middelen waar niemand wat mee opschiet. Het ligt dan ook voor de hand het beheer ervan in enige vorm bij het landelijk platform te houden. Daarbij zijn twee routes denkbaar:

  1. besteed het goed, in het belang van landelijke of decentrale activiteiten, wetende dat op enig moment het geld op is.
  2. beheer goed wat we nu hebben en gebruik alleen de rente om er leuke dingen mee te (kunnen blijven) doen.

De PAC's hebben een maximale ruimte voor vormgeving en realisering van eigen activiteiten en de financiering ervan. Hierbij speelt uiteraard een rol de omvang en de vitaliteit van zo'n PAC. En zo zijn we - even - terug bij de zichtbaarheid en participatie van de leden!

Daarom de mogelijkheid van financiële en administratieve service door het centraal platform; en in alle gevallen simpele statuten die de gelijkvormigheid van doelstelling en werkwijze en het verkeer onderling en in het netwerk van "Acorn Vrienden NL" goed regelt. Waarbij bestuur, lidmaatschap, ledenadministratie, contributie en sponsoring van "Acorn Vrienden NL" zo geregeld zijn dat er gelijkvormigheid is zonder afbreuk te doen aan de eigen vrijheid en verantwoordelijkheden van PAC's.

Als wetgeving ingeeft dat de uiteindelijke verantwoordelijkheid en aansprakelijkheid bij "Acorn Vrienden NL" ligt, dan moet de autonomie van PAC's en de verantwoordelijkheidshiërarchie met "Acorn Vrienden NL" door budgettering of anderszins even effectief als sluitend worden geregeld. Geen ruzie over "van wie het geld is": tenzij bij wijze van service anders geregeld, bedruipt de PAC zichzelf, weegt de voorman wensen en suggesties van leden, beoordeelt die het nut van aanschaffingen. Met als norm: "het zijn immers zijn centen niet, maar die van de club".

We moeten overigens goed kijken hoe we het verenigingsrecht en de keus voor decentralisatie / autonomie sluitend bij elkaar brengen.

de Asterisk - moeten we gezien de kosten doorgaan of stoppen?

De Asterisk, het verenigingsorgaan, lijkt vooralsnog het duidelijkste product van de vereniging, dat door leden op prijs wordt gesteld. Soms lijkt het wel of leden voor de betaalde contributie niet meer verwachten dan met enige regelmaat de Asterisk op de mat te vinden. Maar het blad verschraalt, ondanks alle inspanningen van de hoofdredacteur, Peter van den Berg.

Hoe vriendelijk en uitnodigend hij het ook vraagt, het wordt voor hem steeds moeilijker om het blad zelfs maar gevuld te krijgen - de kwaliteit van de artikelen nog buiten beschouwing gelaten. Als medium voor de regio's leeft het blad al evenmin: verder dan een agenda van activiteiten en het laten weten bij wie je voor elke regio terecht kunt, komt het doorgaans niet. We moeten ons bij keuzes rond de Asterisk goed realiseren dat de uitgave een aanzienlijk deel van onze bestedingsruimte als vereniging opeist.

Zo beschouwd, doen we noch de inspanningen van de hoofdredacteur recht - we kunnen zijn tijd en energie dan heel wat beter gebruiken - noch rechtvaardigt het de kosten van het blad. Wat we domweg niet weten is, hoeveel waarde leden aan de Asterisk hechten, en zelfs hun lidmaatschap beëindigen als we zouden stoppen met deze uitgave.

Vraag is dan ook:

wat betekent dat voor de vereniging?

Het aantal leden zal teruglopen. Maar ook het aantal actieve leden? - waarschijnlijk niet. We weten op de keper beschouwd van het merendeel van de leden niet waarom ze lid zijn, om de simpele reden dat ze als lid niet zichtbaar zijn.

Ze komen niet op een regio-bijeenkomst, lezen misschien de Asterisk maar schrijven er niet voor, zijn misschien wel aanwezig op de Acorn Expo - maar zouden dat financieel gezien veel beter tegen betaling van het entree geld kunnen doen dan de jaarlijkse contributie.

communicatie en contacten - essentieel voor een gezonde vereniging

Voor de onderlinge contacten en informatie-uitwisseling zijn Internet en AcoNet waardevolle media. Aconet bestaat nu, buiten een financiële bijdrage aan drie BBS-en, los van de Big Ben Club. Voor de 8-bitters kan Internet dan wel buiten bereik zijn, AcoNet kan heel wel als medium voor informatie en contact dienen. De aanschaf van een modem hoeft voor niemand nog een probleem te zijn; voor fl 25 heb je een 2400 baud modem, voor dit doel goed genoeg.

AcoNet is dus belangrijk voor ons; sponsoring zou door een of meer PAC's kunnen worden opgenomen. Ben je niet bekend met Aconet of de Big Ben Club internet site? Informeer je; mensen zullen je graag van dienst zijn!

Wat is nu op de RvA vergadering afgesproken

De RvA heeft in beginsel besloten tot het opheffen van de vereniging Big Ben Club zoals we die nu kennen. Over het model zoals hiervoor geschetst voeren RvA leden binnen de regio's goed overleg; reacties, suggesties en inschattingen worden onderling en met het bestuur uitgewisseld.

In tijd gezien hebben we ons niet veel ruimte gegund: in een eind september geplande RvA-vergadering zal worden besloten of we verder gaan op de nu gesuggereerde weg. Is dat het geval dan zal de vereniging "Big Ben Club" ophouden te bestaan - en herleven in een nieuwe en levensvatbare gedaante.

We hebben daarbij op de RvA gezegd: per 1 januari 1999. Wellicht moeten we ons voor deze omvorming meer tijd gunnen en het kantelpunt leggen bij 1 januari 2000. Zo bezien hadden we dan inderdaad een millennium probleem - en hebben we dat dan keurig opgelost. In het andere geval herleeft in oktober de voorstellen tot wijziging van de statuten en reglement van de "Big Ben Club".

wat een lang stuk!

Ik heb mijn best gedaan, het denken en zoeken van zo'n RvA vergadering over een moeilijk onderwerp als de toekomst van de vereniging "Big Ben Club" zo objectief mogelijk, juist en leesbaar aan je te presenteren. Nou, nou, zul je denken, het is wel een heel verhaal geworden.

Dat weet ik.

Maar ik - en de andere bestuursleden met mij - vinden het van essentieel belang dat we er de komende maanden met ons allen in slagen, met de verjongingskuur van onze vereniging, die nu is ingezet, verstandig om te gaan, zodat we verzekerd blijven van informatie, support en goede contacten. Ik hoop dat we, als dat nuttig of nodig is, een beroep op je kunnen doen, ons daarbij met raad en daad bij te staan.

Laat ons - via het regio-bestuur of direct - terug horen wat je vindt van onze voorstellen; hoe krachtiger de opzet, hoe groter het profijt. Afgaand op het geluid tijdens de RvA vergadering willen we in elk geval het plezier en de trots als gebruiker van een Acorn computer met elkaar delen, willen we graag ervaringen uitwisselen, hulp kunnen inroepen - en overigens ook heerlijk oeverloos kunnen kletsen met mensen met wie je toevallig ook nog een gemeenschappelijke belangstelling deelt.

Over dit laatste heb ik de minste zorgen - dat komt wel goed!

Vriendelijke groet - Jos