Probleemloos printen met postscript
uitgelegd en getest op de nieuwe Lexmark Optra Color 45 door Henk Huinen

In Asterisk nummer 5 van dit jaar schreef ik in een een artikeltje over mijn ervaringen met de Lexmark Optra S1250. Een supersnelle 1200 × 1200 dpi zwart/ wit laserprinter. Het fantastische aan deze printer is natuurlijk zijn onovertroffen kwaliteit. Daarbij komt het feit dat er geen speciale drivers voor nodig zijn, omdat het een postscript-printer is. In datzelfde arTikel meld ik, dat ik nog zit te wachten op een postscript aangestuurde inktjet van Lexmark.

Welnu, hij staat hier naast me!
Laat ik eerst nog even bij de term Postscript stil staan. Steeds weer valt het mij op dat veel mensen niet weten wat die term eigenlijk inhoudt. Velen denken dat je het alleen nodig hebt als je professioneel wilt werken. Dat is slechts gedeeltelijk waar.

Postscript drivers

In wezen komt het er op neer dat postscript een taal is, die alle professionele printers en aanverwante apparatuur begrijpen. Op je computer staat ergens een directory die 'printers' heet. In deze directory vind je blauwe envelopjes met namen van producenten van printers. HP, Epson, Canon, etc. Al deze merken hebben hun eigen drivers voor hun diverse printers. Een veel gemaakte opmerking van Acorn gebruikers is dan ook: 'Een mooie printer, maar is er ook een driver voor?'

Als er een is moet daar vaak ook nog flink voor betaald worden. Wie oplettend is, heeft gezien dat er ook een aantal drivers bijzitten met namen als PoScript, PoSscript2 enz. Dit zijn de postscript printerdrivers. Er zitten er trouwens nog meer dan deze bij. De drivers in de directory QMS en Linotype bevatten bijvoorbeeld ook postscript drivers. In wezen verschillen ze maar heel weinig van elkaar.

Ik heb zelf een paar jaar geleden van Ernst Dinkla een Postscriptdriver voor Scangrahic imagesetters toegespeeld gekregen. Mijn Lexmark Optra S1250 werkt er uitstekend onder. Elke Postscript printer werkt met deze drivers! En nu mijn LexmarkOptra Color 45 dus ook! De firma Desk gebruikt trouwens dezelfde printers maar dan onder aansturing van de PS drivers voor de HPlaserjet 4M. De naam van de driver doet wat anders vermoeden, maar ook hier weer een 'gewone' postscript driver!

Twee printers?

Men vraagt mij wel eens waarom ik twee printers heb. Het antwoord is simpel. De zwart/wit laserprinter is zeer snel. Als ik zit te internetten print ik vaak even e.e.a. uit om het daarna op mijn gemak te kunnen lezen. Daarbij is hij zeer goed bruikbaar voor het aanleveren van drukklare prints. De rastering van foto's en plaatjes is feilloos in te stellen. Voor de meeste prints is kleur van weinig belang. Daarbij zijn zwart/wit prints natuurlijk ook goedkoper dan kleuren prints. Een toner kost dan wel zo'n 500 gulden, maar daar staat tegenover dat je daar dan ook zo'n 17600 pagina's mee kunt printen! (ja, zeventienduizendzeshonderd !).

Postscript kleuren inktjet

Maar soms is een kleurenprinter onmisbaar. Ik kan me heel goed voorstellen, dat als iemand maar één printer heeft, hij (zij) kiest voor een goede inktjet. Want de optie 'kleur' biedt natuurlijk wel meer mogelijkheden. Mijn vorige kleurenprinter was een BJC600 van Canon, met een, toen ik hem kocht, fantastische resolutie van 360 × 360 dpi. Ondertussen zijn weer veel betere resoluties haalbaar. Vandaar dat ik al een tijdje zat uit te kijken naar een nieuwe kleurenprinter. Een kleuren laserprinter is voor mij onbetaalbaar en heb ik ook niet echt nodig. Vandaar de logische keus van een Inktjet. En ik had dus mijn zinnen gezet op een Postscript machine.

Er zijn tal van merken die kwalitatief goede printers aanbieden. Helaas geen van allen postscript. Sommige aanbieders beweren van wel. Maar dan blijkt het weer te gaan om een emulatie onder Windows. Er waren dus (nog) geen echte kleuren postscript inktjet printers. Totdat kort geleden Frank Kraay van de firma Desk mij opbelde: Er waren twee gloednieuwe professionele kleuren inktjets uit van Lexmark. Beiden werken onder Postscript. Beiden geven een maximale resolutie van 1200 ×1200 dpi. Het betreft hier de Optra color 40 en de Optra Color 45. De eerste is een A4 printer. De tweede een A3 (oversized) printer. De formaten van beiden printers waren echter niet de enige verschillen.

Ik zat te popelen, maar Frank Kraay adviseerde mij, om hem even wat tijd te gunnen, om te kijken hoe beide printers zich onder RISC OS zouden gedragen. Dat zijn nou van die dingen die ik zo waardeer aan een goede dealer: achter het product willen staan dat verkocht wordt. Wéten waarover men het heeft, zodat ook een goede feedback kan plaats vinden.

Niet lang daarna kon Desk bevestigen dat beide printers zich goed gedroegen onder aansturing van de Postscript drivers vanuit RISC OS. Ze zijn allebei op diverse verschillende manieren te configureren. Denk hierbij aan papierformaat, soort inktcartridges, soort papier, papierbron, afdrukkwaliteit, enz.

De Optra 40 voert deze configuraties uit via Windows(!). Voor bezitters van een PC kaart niet echt een onoverkomelijk probleem. Maar ik vind het niet echt een mooie oplossing. Per slot van rekening is Postscript een platform onafhankelijke oplossing. Vreemd om dan toch voor een Windows configuratie te kiezen. Het zal wel te maken hebben met het prijskaartje dat aan de machine hangt. Maar voor wie het geen bezwaar vind om e.e.a. op deze manier te te configureren is het zeker een aantrekkelijke printer. De printresultaten zijn gelijk aan die van de Optra Color 45. Daarover straks meer. Toch is de laatste een heel ander soort machine.

Optra Color 45 staat echt op zichzelf

Om te zien is de 45 natuurlijk een veel grotere printer. Dit vanwege het feit dat hij grote papier formaten aankan tot 320 × 558,8 mm! (A3=297 × 420 mm). Maar ook vanwege de display waarmee alle configuraties probleemloos zijn in te stellen. De machine is niet afhankelijk van welk besturingssysteem of welke printerdriver dan ook! En zo hoort het ook. Op de S1250 zit een handige display van waaruit de printer geheel naar wens is aan te passen. Dit zelfde display-tje zit ook op de Optra 45. Voor mij was het dus het feest der herkenning. Zoals een oplettend lezer al wel vermoedde: Mijn keus viel op de Optra 45.

Middels een switchbox zijn de Optra S1250 en de Optra Color 45 aan mijn RISC PC verbonden. Ze werken allebei onder dezelfde (!) printerdriver. Ik hoef bij wisseling alleen even de schakelaar van A naar B te zetten. De S1250 trekt zich met betrekking tot het eindresultaat niets aan van het feit of het gaat om een kleuren of zwart/wit opdracht. Als in de optie 'printer configuratie' (shift + adjust op 'printers') de optie kleur echter uit is, begint hij wel veel eerder met zijn printinstructie. De Optra 45 ook, maar dan print hij slechts in zwart/wit. Dat is natuurlijk niet de bedoeling.

Zoals sommigen zich misschien nog kunnen herinneren, maak ik bij mijn printopdrachten altijd gebruik van !Fastspool. Dit werkt nog steeds probleemloos, en versnelt de zaak aanmerkelijk. !Fastspool maakt het ook mogelijk om de printopdracht af te breken. als je op tijd bent. Als je te laat bent biedt de Optra 45 zelf uitkomst. Bij een postscript printer wordt de printopdracht in zijn geheel naar de printer gestuurd. Als deze daar is wordt hij hier verwerkt tot uiteindelijke afdruk.

Dit betekent in de praktijk dat. als ik bijvoorbeeld 50 afdrukken nodig heb, de computer kan worden uitgezet bij vel één, terwijl de printer zijn opdracht netjes afwerkt. Besluit ik echter om een gestarte opdracht te annuleren, dan kan ik dit keurig netjes regelen via het display op de printer: Job-menu - reset printer. De printopdracht word dan keurig afgebroken en als er al papier verwerkt werd komt dat vel netjes naar buiten.

Eén klein addertje

Het aantal instellingsmogelijkheden op de Color 45 is enorm. En dit alles via het display. De afdrukkwaliteit kan lopen van 300 × 300 dpi tot 1200 × 1200 dpi. Ik ga alleen voor de laatste optie, omdat ik ook nog de supersnelle laser heb. Maar ik kan me voorstellen dat iemand die 'alleen' de 45 heeft vaak zal kiezen voor 300 × 300 dpi optie, omdat hierdoor de machine aanzienlijk sneller wordt (voor tekst in z/w 8 pagina's per minuut) en minder inkt verbruikt.

Verder kan gekozen worden voor diverse soorten (foto)papier, enveloppen, karton, enz. Alle gangbare formaten kunnen verwerkt worden. Maar ook afwijkende formaten zijn geen probleem. Er zit (zat) hierbij echter één klein addertje onder het gras. Na wat uitgeprobeerd te hebben op A4 formaat wilde ik het A3 formaat eens testen. In 'papier formaat' van de printerdriver configuratie in 'printers (op de iconbar) gaf ik A3 aan als maat. De printer negeerde de opdracht echter, wat ik ook probeerde.

Achtereenvolgens geprobeerd met A5, Letter, enz. Alles werd geweigerd. Hier snapte ik dus niks van! Ik had naar drukkers al bestanden met hele grote formaten gebracht, zonder problemen. En nu zou deze printer het niet aankunnen? Alleen A4 en 11 × 17" werden geaccepteerd. De volgende ochtend werd ik echter wakker met een ah-ha erlebnis. Zou het hem zitten in de getallen? A4 was de standaard vanuit de fabriek. Bij mij werkte daarnaast alleen het formaat 11 × 17" .

Ik ging aan de slag. In plaats van de naam A3 voor het formaat A3, vulde ik bij papierformaat in: 297 × 420 - A3. En zie daar: Het werkte!! Vervolgens heb ik zo alle formaten hernoemd. Eerst de maat, gevolgd door de gangbare naam. En alles functioneerde! Dit lijkt zeer ingewikkeld, maar is het niet, want de maten van de verschillende formaten kun je zo overnemen uit het 'paper size' venster. Kwestie van een paar minuten.

Verbluffend

De prints die ik tot dan toe gemaakt had waren op normaal en coated papier. De resultaten waren geweldig. Briefpapier ziet er uit als echt drukwerk! Alleen dit al is een aardige kostenbesparing op drukkosten voor wie professioneel voor de dag wil komen, maar geen grote oplagen nodig heeft. Ook foto's die ik gescanned had zagen er fantastisch uit. De optie 1200 × 1200 dpi deed wat ik ervan verwachte. Maar toen ik 'glossy' papier gebruikte en de printer hierop afstelde was ik ronduit verbluft...... Het ding leverde zowaar echte foto's af!!

De printer werkt met twee inktcartridges. Dat kunnen zijn een zwarte- en een kleurenversie, of een z.g. fotoreal- en een gewone kleurencartridge. Bij de laatste mogelijkheid levert de eerste inktpot zwart, een soort magenta en een soort cyan en de tweede magenta, cyan en geel. Als je goed telt kom je aan zes kleuren inkt. Met deze fotoreal-mogelijkheid haal je de beste resultaten. Wat ik daarbij, waarschijnlijk ten overvloede, nogmaals wil aanhalen, is dat je hierbij dus geen speciale printerdriver nodig hebt!

De printer herkent de aangeboden postscript informatie en weet vervolgens wat hiermee te doen! De resultaten overtreffen mijn stoutste verwachtingen. In de hoogste resolutie duurt het een paar minuten voordat de uiteindelijke print klaar is, maar het resultaat is er dan ook naar.

Tot slot

Wat moet ik er verder nog van zeggen? Dat je een menu kan laten printen met daarop de gegevens van de printer, inclusief de inhoud van de cartridges? En dat daarbij opvalt dat de fotoreal cartridge in verhouding veel minder inkt verbruikt dan de gewone kleurenversie? Als je veel zwarte teksten print zal dit wel anders zijn, maar daar heb ik een andere printer voor. Wie al zijn printopdrachten afwerkt met de Optra 45 kan als het om veel tekst gaat de zwarte inktcartridge installeren. Daarmee wordt de fotocartridge niet onevenredig veel belast.

Dat de kleuren 'Pantone calibrated' zijn? Houdt er wel rekening mee dat verschillende soorten papier en instellingen toch tot verschillende resultaten kunnen leiden.

Voor wie dat wil (ik kan het me niet voorstellen) kan de printer ook PCL5 printertaal verwerken. Bij mij werken beide printer feilloos vanuit Windows '98 met een postscript printerdriver voor een HP laserjet. Dat laatste heb ik alleen gedaan als test, want ik print eigenlijk nooit vanuit Windows, laat staan dat ik er mee werk.

Ik vergeet vast nog om bepaalde zaken te vermelden. Lexmark zelf zegt dat de printer 'Year 2000 compliant' is. Wat ze daar precies mee bedoelen is mij onduidelijk. Wat mij wel duidelijk is, is dat ik er tot ver na 2000 mee uit de voeten kan.

Voor wie meer informatie en/of resultaten wil zien, kan ik adviseren om eens een afspraak te maken met Frank Kraay van de firma Desk. Leuk detail om te weten.: Lexmark Nederland had een Apple gebruiker geadviseerd om voor een demonstratie van hun nieuwste kleurenprinters eens langs de firma Desk te gaan.

Henk Huinen
henkhuinen@beeldwerk.demon.nl
http://www.beeldwerk.demon.nl