Acorn / RISC OS overpeinzingen
door Henk Huinen

In Asterisk *16 - 10 meent Theo Scheurkogel dat ik gevraagd zou hebben hoe je een CD met een invalid CDromname open krijgt. Dat wist ik al wel en dat was dus ook mijn vraag niet.

Het ging hier om zelf opgenomen CDroms van kennissen op MAC en PC. Deze CDroms gaven de 'invalid CDromname' Mijn vraag was of iemand wist wat voor advies ik hen zou kunnen geven zodat dit probleem zich niet meer voor zou doen. Heeft het te maken met bepaalde leestekens, de lengte van de naam of iets anders?

Zoals bijna altijd het geval is bij dit soort problemen: Het probleem zit aan de MAC en PC kant, dus daar moet ook de oplossing vandaan komen :-) Met professionele CDrom's heb ik dit probleem nog nooit gehad.

Onelegant
Feit blijft dat het 'openen' van de CDrom via de command line een zeer onelegante oplossing blijft waarbij de filer vaak erg vreemd gaat doen. Het goed bereiken van bestanden en gebruiken van applicaties gaat eigenlijk alleen goed als je eerst alles naar je eigen harddisk laadt.

Een van de CDroms betrof een CD met MP3 files. Die zou ik graag rechtstreeks op 'de normale manier' willen gebruiken. Als je eerst alles op je eigen schijf moet zetten gebruik ik liever geen CDroms. Door alle vreemde dingen die gebeuren durf ik dit soort CDroms niet meer te gebruiken. Er zullen vast allerhande oplossingen en filetjes zijn waardoor e.e.a. het 'bijna' goed doet. Maar daar zit ik niet op te wachten.

Probleemloos
Ik ben een Acorn gebruiker omwille van de eenvoud en het intuïtieve karakter van de grafische interface. Als het via simpele muisklikken niet werkt, dan maar niet. Dat heeft me waarschijnlijk al een heleboel problemen bespaard. Het gevolg van dit alles is dat ik een nagenoeg probleemloos systeem heb waar ik volledig op kan vertrouwen en dat voor mij datgene doet wat ik ervan verwacht.

Laatst viel de stroom een paar seconden uit. Toen de spanning weer terug kwam bootte mijn machine vanzelf weer op en kon ik hervatten waar ik mee bezig was.
Amper 30 seconden later!
Naar wat ik om me heen hoor is dat redelijk uniek. Het is schijnbaar helemaal niet zo normaal dat je een computer, ongeacht wat er op je scherm staat, af kunt zetten. Behalve voor een RISC OS gebruiker. Of dat je met een simpele Power On / Delete je machine weer helemaal terug kunt krijgen naar de fabrieksinstellingen. Dat het besturingssysteem - ondanks hier en daar een kleine tekortkoming -superieur is aan elk ander ander en veilig in Rom zit, of dat je met Shift /break..... of dat....of dat.....
Maar wat zeur ik nou? Want ieder clublid dat dit leest weet dit allemaal allang.

Maar het lijkt zo vanzelfsprekend. En dat is het eigenlijk niet! Op mijn werkkamer staat de Wintel machine van mijn vrouw. Want op haar werk gebruikt men Windows en Word. Want daar moeten ze een cursus voor volgen. Op haar machine stond MS Office '98. Dus Word zat erop.
Helaas, verkeerde versie...
Het moest een oudere versie zijn, want anders klopte de cursus niet! Dus dacht ik -in mijn simpelheid- dat ik dan elders deze versie wel even kon installeren. Maar gelukkig hielden de mensen die er veel verstand van hadden mij tegen. Want dat kan natuurlijk niet: twee verschillende versies op één machine! Men heeft het mij proberen uit te leggen, tevergeefs. Toen ik daarop de 'te nieuwe versie' van Word wou wissen en de oudere wilde installeren, werd ik helemaal niet meer voor vol aangezien. Dan moet je de originele CDrom er instoppen en via een delete optie alles wissen. Er schijnen zelfs uninstall-program-ma's te zijn... Binnen de PC wereld heel normaal. Wat zeg ik? Essentieel!

Dat ik een computer heb, waar ik van hetzelfde DTP pakket zoveel versies van -welke versie dan ook- kan installeren of wissen als ik wil, verzin ik natuurlijk zelf. Want dat bestaat niet! En dat dat programma zo klein is? Als het al waar is kan het natuurlijk nooit een goed programma zijn. Men levert mij tekst bestanden aan in diverse bestanden van W.P. in diverse versies van Word, als RTF, ga maar door. Schijnbaar staat niemand er versteld van dat het allemaal keurig gedrukt tevoorschijn komt.

En ondertussen laaien de discussies van de compatible PC gebruikers hoog op over wie welke versie van W.P. of Word wel of niet moet gebruiken. Zo kan ik natuurlijk nog tal van voorbeelden noemen. RISC OS is zo simpel voor de gebruiker, zo gebruiksvriendelijk, dat het voor de 'echte' wereld niet waar kan zijn. Juist omdat ik er zelf niet zo veel verstand van heb, maar omdat alles zo eenvoudig en naadloos werkt, verbazen mensen die zo nu en dan over mijn schouder meekijken, zich over hoe het allemaal mogelijk is. Over hoe het ook kan. Een uitspraak van mijn vrouw tijdens het saven van een bestand in Word: "Waarom zie ik niet wat waar bewaard wordt?" Want ze kijkt ook wel eens over mijn schouder mee...

Afschrikken
Ik denk dat een heleboel enthousiaste en zeer gewaardeerde Acorn gebruikers zelf niet in de gaten hebben dat ze door het praten met moeilijke woorden over hardware en software problemen en het showen van allerhande trucs en zelfbedachte hulpprogrammaatjes potentiële RISC OS gebruikers vaak alleen maar afschrikken.

Niet meer programma's dan nodig
Toen ik mijn eerste A5000 kocht, met 4Mb geheugen en een harddisk van 80Mb stond daar bijna geen software op. Naast de software van Acorn zelf had ik denk ik alleen Impression, ImagePro en !Artworks op mijn harddisk staan.

Na anderhalf jaar ploeteren op een Wintel PC en talloze zaken die ik niet begreep, had ik eindelijk een machine waarvan ik binnen een paar dagen alles snapte wat op de desktop verscheen. Dat was ongekend. Want met die PC had ik altijd hulp nodig van derden, die me maar te vaak van de wal in de sloot hielpen. Maar het vervelendste vond ik nog, dat ik altijd van hun 'kennis' afhankelijk was. Voor mij een extra reden om een totaal onbekend maar voor mij begrijpelijk systeem aan te schaffen. Hoezeer mijn omgeving het mij ook afraadde. De applicaties op mijn eerste A5000 waren alle door mijzelf uitgezocht en gekocht, zodat ik me vanaf dag één kon verzekeren van een goede feedback en regelmatige upgrades.

Verwarrend
Meer dan eens ben ik RISC OS gebruikers tegengekomen met machines die bomvol stonden met allerhande utilities en programmatuur waarvan ze niet wisten wat ze ermee moesten doen. Ze wisten ook niet of ze deze software konden wissen. Je kan je natuurlijk afvragen hoe het mogelijk is dat commerciële software op nieuwe machines van mensen terecht komt, die niet eens weten dat die software erop staat. Laat staan dat ze er voor betaald hebben. En als ze zich nou gelukkig voelden met die 'vrij verkregen' software..... Integendeel. Het werkt verwarrend. Averechts. Men heeft weer een machine waarvan een heleboel niet begrepen of gesnapt wordt.

Ongelovige adepten
En het zal niet de eerste keer zijn dat mijn machine vastloopt door het feit dat ik weer eens in een 'leuke' utility op aandringen van een enthousiasteling tóch heb geprobeerd. "Ja, maar je wist toch wel dat je eerst dit en dan dat moest doen en dan zeker niet daarmee!" En elke keer opnieuw word ik dan geconfronteerd met ongelovige Acorn adepten die niet geloven dat mijn kennis omtrent programmatuur en hardware maar beperkt is.

Ik wéét wat het verschil tussen RAM en ROM geheugen is, en dat er schijnbaar een moederbord, een backplane en niet te vergeten een StrongARM processor en meer van dat soort zaken in mijn computer verstopt zitten. Maar vraag me niet waar het zit in mijn machine, want ik weet het niet. Als mijn machine 'out of memory' zegt weet ik dat ik teveel programma's met zware bestanden open heb staan. Als zich dat vaak voor doet, kan ik het beste meer geheugen laten plaatsen. Laten plaatsen, want ik zou niet weten wat of waar.

Overtuigd van het systeem
En om eerlijk te zijn: ik wil en hoef een heleboel zaken helemaal niet weten. Want is het hele leven niet gebaseerd op het maken van keuzes? Ik heb gekozen om bepaalde zaken aan anderen over te laten en me bezig te houden met en te verdiepen in datgene waar ik goed in ben. Toen ik destijds koos voor RISC OS kende ik niemand die het systeem gebruikte. Ik was (en ben nog steeds) overtuigd van het systeem. Pas later kwam ik in contact met de groep Acorn gebruikers die elke maand een bijeenkomst hielden.

Aan dit contact -en het vervolg daarop binnen de Big Ben Club- heb ik zeer waardevolle contacten overgehouden. Maar ik ben me er terdege van bewust dat, als ik voor die tijd bepaalde enthousiastelingen op het gebied van RISC OS was tegengekomen ik misschien wel nooit aan een Acorn computer was begonnen.
Niet dat zij geen liefde voor hun computers zouden hebben. Het tegendeel!

Maar hun enthousiasme neemt vaak zulke vormen aan dat het systeem daar vaak veel moeilijker door lijkt dan het is. Voor potentiële gebruikers die willen produceren kan dit negatief uitpakken.

Betrouwbare oplossing
Ik begrijp dat Acorn computers uitermate geschikt zijn om zelf wat mee te programmeren en uit te proberen.
Voor hobie-isten geweldige machines. Geweldig als je op die manier je vrije tijd kunt besteden. Voor hen kan het bijvoorbeeld leuk zijn om te proberen om een goedkope scanner via de parallelle poort onder RISC OS aan te sturen. Sommigen zijn maanden met dit soort zaken bezig. Soms met, maar ook heel vaak zonder resultaat.

Het beeld echter wat vaak de 'echte wereld' bereikt is dat RISC OS dus een onvolwaardig systeem zou zijn, omdat een heleboel zaken zowel hardware- als softwarematig niet zouden werken. Iemand die wil produceren of meteen probleemloos aan de slag wil, op welk vlak dan ook, oriënteert zich op een oplossing. Om terug te komen op het voorbeeld van de scanner: Zo iemand koopt meteen een beproefd exemplaar dat aangestuurd wordt onder SCSI. Zo ook met software. Het is natuurlijk leuk als je met PD of freeware software uit de voeten kunt. Maar investeer je in goede betrouwbare oplossing, dan kan je zeggen van Acorn en RISC OS: Het doet alles en zelfs meer dan ik ervan verwacht.

Niet terecht
Alle commerciële programma's die ik gebruik doen wat ik ervan verwacht. Als ze dat niet doen neem ik contact op met de producenten. Over het algemeen is de support behoorlijk goed. Op hardware gebied en toelevering van applicaties, vertrouw ik (terecht) op een deskundig dealer. Sommigen verwachten van hun dealer dat deze ook alle pro-gramma's tot in de finesses kent. Maar dat is natuurlijk niet terecht. Ik kon met Artworks binnen een week meer dan degene van wie ik het kocht ooit zal kunnen (met welk tekenprogramma dan ooit). Maar dat zit hem simpel in het feit dat ik dat met een potlood ook kan (Vind ik trouwens nog steeds een fantastische uitvinding: een potlood).

Een mooi voorbeeld is trouwens de !Hatch module van Martin Würthner.

Hij had hem mij destijds, vlak voor Acorn Expo gemaild zodat ik het zou kunnen demonstreren. Dezelfde dag stuurde ik hem wat voorbeelden van wat ik gedaan had met !Hatch. Martin was wild enthousiast, want het programma had veel meer in zich dan hij ooit had kunnen vermoeden. En hij had het notabene zelf geschreven. Ik bedoel maar.

Natuurlijk kan iemand die weinig aanleg heeft op gebied van tekenen-vormgeven-dtp op de computer gebruikmakend van wat tips en effecten veel beter voor de dag komen dan voorheen het geval was. Het enige wat ik wil zeggen, is dat de RISC OS computer een geweldige werkomgeving biedt. Het is een fantastisch stuk gereedschap. Maar degene achter het gereedschap blijft verantwoordelijk voor het resultaat.

Dik tevreden
Ik ben op het gebied van computers echt een leek. Ik heb nog nooit wat geprogrammeerd. !Stronged en !Zap heb ik niet eens. Maar RISC OS is fantastisch. Een genot om mee te werken. Op grafisch en DTP gebied vaak nog steeds onovertroffen voor wat betreft het gemak waarmee alles zich laat manipuleren. Natuurlijk kan ik een opsomming geven van wat allemaal niet mogelijk is binnen onze werkomgeving. Maar vaak zijn het alleen wat gimmicks. Met een beetje handigheid en creativiteit zijn meestal even goede oplossingen te bedenken.

Toch heb ik al vaak met RISC OS gebruikers staan praten die het alleen kunnen hebben over alles wat het systeem nog niet kan en wat er verbeterd moet worden. Natuurlijk hebben zij gelijk. Maar aan de andere kant moet je je daar ook niet blind op staren. Natuurlijk probeer ik mijn systeem up-to- date te houden. Natuurlijk maak ik regelmatig gebruik van upgrades. En natuurlijk zal ik RISC OS 4 op mijn machine zetten als de tijd daar is. Maar zit ik naar al die zaken echt halsreikend uit te kijken? Nee, niet echt. Phoebe zou ik waarschijnlijk mettertijd wel aangeschaft hebben. Je kan je trouwens afvragen in hoeverre de soms ronduit negatieve discussies (binnen de news-groepen bijv.) over de zogenaamde tekortkomingen hebben bijgedragen aan het voortijdig overlijden van Phoebe. Er werd meer ophef gemaakt over wat de tekortkomingen waren dan aan de fantastische eigenschappen die het apparaat gehad zou hebben. Gelukkig ben ik dik tevreden over mijn huidige computer.
Tenslotte is het een échte RiscPC. Met StrongARM processor. En als je hem vergelijkt met computers uit de PC-wereld behoorlijk waardevast. Als het moet kan ik er nog vele jaren mee vooruit.

Grote getallen
Natuurlijk probeer ik op de hoogte te blijven van ontwikkelingen op het RISC OS front. Als ik in de vorige Asterisk lees dat de toekomst ligt bij de chip als opslagmedium, dan denk ik glimlachend: Daar zit RISC OS dan al verdomd dichtbij! Het Operating System staat bij ons al op een (rom)chip! En als de programmatuur ook op een chip moet worden gezet is daar voorlopig maar één systeem rijp voor: RISC OS. Want op geen enkel platform zijn de programma's zo klein.

Ik heb het nooit uitgerekend, maar ik denk dat als ik alle applicaties die ik op mijn machine heb draaien bij elkaar optel, ik met een aantal tientallen Mb's aardig uit de voeten kan. Wie rekent het uit voor Wintel? Die Wintelmachine is ons vooral superieur op het gebied van de grote getallen! Maar mijn 33mhz ARM processor van een aantal jaren terug was toen met Artworks al ongeveer 10 keer sneller dan Coreldraw op een Pentium 133.
Ik bedoel maar.

Mips, Mhz, UBS, Gigabite, .....het zegt mij allemaal zo weinig.
Maar veel mensen staren zich blind op getallen. Als kleine jongen keek ik altijd bij auto's op de snelheidsmeter. De wagen waar de meter tot 260 km/u ging, was in mijn ogen een veel betere dan die waarbij de teller slechts tot 180 ging. Want 260 is nu eenmaal meer dan 180. Niemand die dat zal ontkennen. Om dezelfde reden kan een programma van 1,5Mb nooit zo goed zijn als een van 150Mb. Maar gelukkig ben ik nu geen kleine jongen meer.

Kracht van RISCOS
Problemen doen zich zelden voor binnen de RISC OS omgeving. Maar soms wel bij de overdracht van bestanden naar een RISC OS vreemde omgeving. Die problemen zijn echter altijd op te lossen en komen vaak voort uit onwetendheid van beide fronten, waarbij de weegschaal doorslaat naar de kant van de MAC en PC gebruiker. Uiteindelijk zit daar meestal het probleem.

Juist door zijn haast niet te geloven simpelheid, zijn intuïtieve werkomgeving en niet te vergeten onwaarschijnlijk kleine programma's en bestanden heb ik anderen weten te overtuigen van de kracht van RISC OS.

Vanwaar dit betoog?
Het was eigenlijk niet mijn bedoeling om een artikel van deze omvang te schrijven. Een korte reactie omtrent het CDrom gebeuren was mijn bedoeling. Zeer waarschijnlijk ben ik in een aantal uitspraken onvolledig en wat cynisch. Maar soms word ik een beetje moe van de demagogie die sommigen ten deel valt. Zelfs in de Asterisk steekt dat steeds vaker de kop op.

Probeer de toekomst positief te zien en wees blij met wat we hebben. Ik moet er ook niet aan denken dat ik ooit op een ander systeem zou moeten overstappen. Ik zie nog perspectief en voordelen genoeg. Dus voorlopig maak ik me nog nergens zorgen over.

Als je het over RISC OS hebt, probeer dan de positieve, voor ons zo vanzelfsprekende zaken eens wat meer nadruk te geven. Als je er zelf van overtuigd bent, maar nog met een pré-StrongArm machine werkt, omdat je wachtte op RiscPC 2, dan kun je met een gerust hart alsnog een 'oude' vertrouwde classic RiscPC aanschaffen. Daar zal je geen spijt van krijgen. Mijn moeder zei altijd als ik iets wilde aanschaffen:"Zou je er nog niet even mee wachten." Ik heb deze raad vaak in de wind geslagen en er zelden spijt van gehad.

Henk Huinen
henkhuinen@beeldwerk.demon.nl
http://www.beeldwerk.demon.nl