Netwerken en RISC OS (deel 1)
het begin van een geheel nieuwe serie van de hand van Kees Grinwis

Met een Acorn computer is het altijd al mogelijk geweest om een netwerk op te zetten, zelfs in de 8-bit BBC tijd al. Alle Acorn BBC machines konden in een Econet netwerk opgenomen worden. Ik ga in dit artikel echter de mogelijkheden van Ethernet op Risc-OS machines bekijken, ook koppeling met Unices en Windows zal besproken gaan worden.

Hoewel niet iedereen 2 of meer Risc-OS machines heeft zullen er toch een groot aantal zijn die een RiscPC en een Archimedes of A-series computer bezitten, in zo'n geval is het handig als men deze computers aan elkaar kan knopen. Sommigen zullen zelfs een PC bezitten, het delen van bestanden is op zo'n moment iets wat zeker voor grote bestanden de interactie tussen de computers en het gebruiksgemak kan verhogen.

Allereerst hoop ik in te gaan op het gebruik van Acorn Access, dit wordt bij zo'n beetje alle kaarten standaard meegeleverd en is vanaf Risc-OS 3.7 (wellicht nog eerder) onderdeel van het besturingssysteem. Om gebruik te kunnen maken van een Access-netwerk is het noodzakelijk om een netwerk kaart te bezitten, deze zijn uiteraard te koop bij de dealers in Nederland en België. Bij de keus voor netwerkkaarten is er keuze uit alleen UTP en BNC, of eventueel een combinatie van deze 2.

De keuze voor UTP of BNC(COAX) wordt grotendeels bepaald door de behoefte om uit te kunnen breiden cq te kunnen koppelen met PC's of de RiscStation, deze heeft namelijk standaard al een netwerkkaart op het moederbord geïntegreerd. Als men op de toekomst voorbereid wil zijn is het verstan- dig om een UTP netwerk op te bouwen, om echter meer dan 2 computers aan elkaar te knopen dient men een hub te gebruiken.

Voor ik echter verder ga zal ik eerst de technische verschillen tussen een BNC- en een UTP-kabel proberen uit te leggen. Een BNC-kabel is feitelijk een COAX-kabel zoals die ook voor radio en televisie gebruikt wordt, een netwerk van dit soort kabels wordt altijd afgesloten met afsluit-weerstanden. De kabels worden ook nooit direct aangesloten op een netwerkkaart maar met behulp van een T-stukje. Indien een van de zijden van een T-stukje niet gebruikt wordt, dan wordt deze afgesloten door middel van een terminator of afsluit-weerstand.

Een UTP kabel is een soort ISDN-kabel, de draden zijn binnen het omhulsel ook nog eens getwist (UTP is een afkorting van Unshielded Twisted Pair). Als er voor een netwerk gekozen wordt dat gebruik maakt van een UTP kabel dan dient men vooraf te bekijken of men met 2 of juist met meer systemen wil gaan werken. Als men met slechts 2 systemen in het netwerk wil gaan werken dan kan men volstaan met een cross-over UTP-kabel, in deze kabel zijn al een aantal draadjes verwisseld - eigenlijk is dit een snelle null-modem kabel. Indien men meer dan 2 systemen in een netwerk op wil gaan nemen dan moet men kiezen voor normale UTP-kabels en een hub.

Later in dit artikel zal nog uitgelegd worden waar een hub noodzakelijk voor is en wat de voordelen van een UTP-netwerk (met hub) zijn.

Hieronder zal ik echter eerst een schets van een aantal mogelijkheden geven:

Een peer-to-peer netwerk:
Dit is een netwerk dat opgebouwd kan worden uit zowel een BNC(COAX)-kabel of een cross-over UTP-kabel. In schematische vorm ziet dat er als volgt uit: net1.gif - 1212 bytes

Een netwerk met 3 of meer machines via BNC:
Dit is een netwerk dat alleen met COAX-kabels opgebouwd kan worden. De netwerkkabels lopen dan van de meest links computer via de middelste naar de meest rechts computer. Deze opzet heeft als voordeel dat er geen extra hub noodzakelijk is om de 3 systemen aan elkaar te verbinden, de opzet staat in het nu volgend schema. net2.gif - 1685 bytes

Een netwerk van 3 systemen met een hub:
Hoewel een COAX-netwerk een goedkoop te verwezenlijken oplossing is kleeft er een groot nadeel aan. Het is namelijk lastiger om de machines in een netwerk te verplaatsen en het toevoegen is het snelst te verwezenlijken via de eerste of de laatste machine. Om dit probleem te passeren is er een hub nodig, feitelijk is dit een verbinding tussen alle systemen die op de dit apparaat zijn aangesloten. Een netwerk dat gebaseerd is rond een hub maakt altijd gebruik van UTP-kabels. De kleinst verkrijgbare hub heeft 4 poorten, een 8-poorts hub is echter een betere oplossing, omdat een 4-poorts hub snel vol kan of zelfs zal zitten. En het prijsverschil is niet van die aard dat voor een 4-poorts zou moeten kiezen om economische redenen.

Een netwerk met een hub ziet er als volgt uit:
net3.gif - 2144 bytesUiteraard zijn er combinaties mogelijk van deze typen, zo zijn er hubs te koop met een BNC aansluiten zodat men een oud COAX-netwerk kan behouden en toch nieuwe machines met een UTP-aansluiting kan gaan gebruiken.

Zoals ik eerder in het artikel al noemde is, voor het aan elkaar knopen van 2 of meer Risc-OS machines, er de Acorn Access software. Indien men echter ook de gegevens van een Linux, *BSD, diverse andere Unices of Windows wilt kunnen benaderen is er extra software nodig. Hiervoor heeft ANT (voor Acorn) het programma OmniClient geschreven.

OmniClient heeft naast Acorn Access ook de mogelijkheid om een verbinding naar een NFS-server op te bouwen (Linux,*BSD en andere Unices) en is in staat om een verbinding met Windows via NetBEUI of TCP/IP op te bouwen. Voor gemixte netwerken is OmniClient dan ook een must, OmniClient is los te koop maar is ook meegeleverd op de RisCafé en Browse CD-ROMs van Acorn. Als men een van deze CD-ROMs bezit dan kan men OmniClient hier vanaf halen. Wellicht zijn deze CD-ROMs ook nog wel te koop bij een van de Nederlandse dealers.

Het werken via OmniClient heeft één nadeel, het is niet mogelijk om bestanden te delen met Windows (of Linux) PCs, sinds kort is er echter een port beschikbaar van het Linux pakket Samba, creatief !Samba genoemd. Dit pakket maakt het mogelijk om bestanden vanaf Risc-OS met Windows of Linux (met samba) systemen te delen.

Met dat ik dit artikeltje nog even zit te bekijken zie ik dat het voornamelijk droge theorie bevat, de volgende keer hoop ik echter een praktijkvoorbeeld van een Acorn Access netwerk te behandelen.

Reacties zijn altijd welkom op het bekende e-mail adres: asterisk@dune.demon.nl

Kees Grinwis