Risc PC... een eerste ervaring
door een verse RISC OS gebruiker, Marco Frissen

Aad Bezemer van de Big Ben Club heeft mij gevraagd om voor Asterisk een stukje te schrijven over mijn eerste ervaringen met een Acorn Risc PC. Voordat ik hierover begin, wil ik eerst even terug in de tijd, hoe ik in aanraking ben gekomen met Acorn.

Het is ergens vroeg in de jaren 80, en de 'home computers' zijn hèt nieuwtje. De commodore64 en Sinclair Spectrum computers gaan als warme broodjes over de toonbank. Maar ik vind allebei die machines niet echt aantrekkelijk. Ziedaar, de MSX wordt geïntroduceerd. Dat was mijn eerste computer, en ik mag er nog steeds graag gebruik van maken. Later, toen de MSX standaard toch geen standaard werd, ben ik eens rond gaan kijken wat er nog meer in de wereld van de computers te verkrijgen was.

In een tijdschriftenzaak zag ik 'Acorn User' liggen, en de machine die daar voor het eerst getoond werd was de Acorn Archimedes. Het was toen ergens eind jaren 80, en de machine zag er erg leuk uit, met de floppydrive opzij, net zoals ik op mijn MSXje gewend was. Er was echter een groot probleem: de machine was nergens te krijgen. Na veel gezoek vond ik een computer zaakje, 'DIVINE soft' die toch enkele machines had staan. Ik was onder de indruk van het gemak waarmee alles gebeurde, hoe dynamisch alles was aan te passen. Maar de prijs deed mij toch wel twijfelen.. dat kreng was erg duur, en als middelbaar scholier heb je toch niet zo-veel te besteden. Goed, dan maar eens afwachten.

Jaren gingen voorbij, tijdens mijn studie Informatica heb ik nog wel eens een bezoekje gebracht aan ECD en enkele beurzen met Acorn machines, maar eigenlijk was je gedwongen om een PC te gebruiken. Dus gingen er weer een aantal jaren voorbij, met weinig contact meer met de Acorn wereld, die volgens de laatste berichten ook helemaal ingestort was (Acorn failliet, conflicten over patenten, etc..).

Maar toch blijft er iets knagen...
Ik was ondertussen wel verwend doordat ik geen Windows meer gebruikte, maar BeOS of FreeBSD, maar toch bleef je aan die idiote PC standaard hangen, met zijn IRQs en DMAs en iedere maand nieuwe videokaarten etc. In het nieuwe millennium (okay, volgens publieke opinie) besluit ik toch maar weer eens op zoek te gaan naar wat er over gebleven is van het Acorn wereldje.

Lang leve internet, en al snel had ik de site van BigBen gevonden. Via deze site kwam ik op de mailing lijst van de club, en ik zag tot mijn verbazing, dat in ieder geval in Nederland het Acorn wereldje nog springlevend was. Het begon weer te kriebelen. Ook via WWW kwam ik op allerlei (vooral UK) websites die met Acorn te maken hadden, en er werden zelfs nog Acorn Risc PC's gemaakt, hoewel ze niet meer direct van Acorn waren. Ook RiscStation maakte zijn varianten, en zo te zien was er toch een echt actieve kring Risc PC/Acorn gebruikers.

Nu moest ik beslissen, en dat was snel gebeurd... Via usenet kwam ik erachter dat een meisjesschool in de UK hun Risc PCs verkocht omdat ze overstapten op WinTel machines. Voor 'slechts' 300 GBP zou ik de gelukkige eigenaar kunnen zijn van een Risc PC... Helaas, ik was te laat, en ze waren verkocht, maar mijn contactpersoon liet me weten dat er nog wel meer zouden volgen.

Na een week kreeg ik te horen dat er weer Risc PC 's beschikbaar waren, ditmaal StrongARM versies, de topmodellen uit de Risc PC serie. De prijs was wel hoger -400GBP- maar dat mocht mijn enthousiasme niet drukken, ik had nu immers een goede baan in de ICT sector, en geld speelde geen rol (nouja.. tot een zekere hoogte dan). Rien van Rosmalen wilde er ook nog een en ik bestelde -om porto te be-sparen- dus 2 Risc PC 's. De software zou nog allemaal aanwezig zijn, en ik kreeg -omdat ik een 2e koper had gevonden- nog een netwerkkaart gratis ook!

Na een tijdje wachten was het zover: de postbode met een flink pakket. Mijn Risc PC 's waren aangekomen! Wat mij al direct opviel was het gewicht. Een Risc PC is als een veertje vergeleken bij het gewicht van een PC. Meteen de kast opengemaakt (wat ook heel handig via 2 knoppen gebeurt.. geen geschroef) en gekeken wat zich nu eigenlijk binnenin bevond. STOF! Even de kruimeldief erover, en ik kon weer wat herkennen. Meest frappant was dat de processor (een StrongARM rev. K, 200MHz) geen fan had, daar de ARM maar heel weinig energie verbruikt, en dus niet zo warm wordt. Op naar de zolderkamer, en uitproberen die handel! Het aansluiten was een fluitje van een cent.. toetsenbord is gewoon PS/2, dus mijn Microsoft (jawel) Natural keyboard zou gewoon moeten werken. De muis was echter niet standaard, maar ik hoorde later dat er wel verlooppluggen waren.

Nu nog de monitor aansluiten en mijn speakersetje, en starten die hap KLIK.. stil.. heel stil.. maar hij doet het wel, gelukkig.. tja, ik was de PC herrie gewend. Al voordat mijn monitor klaar was met DEGAUSS stond RISC OS 3.7 te wachten. Da's snel, ik dacht dat BeOS snel was (15 seconden), maar dit slaat alles. Het RISC OS opstarten duurt nu trouwens wat langer, ongeveer 12 seconden, omdat er alweer een aantal applicaties geïnstalleerd zijn.

De GUI zag er bekend uit, al veel screenshots gezien in tijdschriften en op webpaginas. Helaas geen RISC OS 4, maar dat komt nog wel. Eens wat venstertjes openen klik.. da's ook snel, het is een vreemde gewaarwording als je de HDD niet hoort ratelen bij iedere actie (á la windows), maar de actie ook meteen gebeurt.

In 'Apps' zie ik hopen software staan.. eigenlijk zou ik dat moeten wissen, want het zijn allemaal licenties voor de school, maar ja, je moet toch wat hè. Ik heb trouwens plechtig beloofd de software niet te verspreiden, en ik zal me aan die belofte houden.

In het begin is het wat wennen met de bediening.. Een 3-knops muis waarbij ook echt alledrie de knoppen een andere functie hebben is toch niet echt standaard op het PC platform. Maar door de gehele intuïtieve opbouw van RISC OS ben ik er snel aan gewend. Eerst maar eens de refresh rate aanpassen, want 60Hz is toch wel erg laag. Kijk, dat gaat ook heel handig dmv een programmaatje, dat via internet te downloaden is: 'makemodes'. Wat geëxperimenteer levert me de aardige resolutie van 1248x1024x72Hz. Ruim voldoende dacht ik zo. Het kan nog hoger, maar dan wordt de refresh weer te laag.

Ook lekker is dat je niet bij iedere systeem instelling aanpassing hoeft te rebooten, maar alles direct door het systeem verwerkt wordt. De tasklist laat mooi in balkjes zien hoeveel geheugen er nog beschikbaar is, welke programma's er draaien, etc.. En - verdraaid!- je kan de instellingen gewoon aanpassen door de balkjes groter/kleiner te maken! Geweldig..

Qua applicaties zit het ook snor: de Ant Internet suite staat helemaal geïnstalleerd, maar ik moet eerst nog een verbinding tot stand brengen met mijn eigen firewall (de PC), dat is voor later zorg. (Ik ben 3 weken bezig geweest om windows2000 - ja, heb ik nu wel nodig, want die ondersteunt mijn ISDN kaart, BeOS niet - te configureren, maar nog steeds geen goede netwerk configuratie om via de PC met de Risc PC op het web te komen .. zucht.. lang leve 'plug & play').

Dan maar eens wat spelen met Ovation Pro. Wat een makkelijk programma! Ik ben Gobe Productive gewend (BeOS), maar ook zij kunnen nog wat leren van Ovation Pro. Het valt echt op dat software voor RISC OS gemaakt is voor de gebruiker.

Ik heb ook wat nadelen van RISCOS gevonden, zoals de co-operative multitasking. Het is namelijk niet mogelijk om meerdere programma's echt tegelijk te laten werken. Wanneer je b.v. een filmpje afspeelt, en dan met Ovation Pro gaat werken, stopt het filmpje met afspelen, en gaat pas verder wanneer het 'in focus' komt. Zo kan ook het printen ervoor zorgen dat je naar een zandloper zit te staren, en niet echt iets kan uitvoeren.

Ook het gebrek aan Virtual Memory (de swapfile bij windows) is niet altijd handig... wanneer het geheugen vol zit en je start een applicatie, klaagt RISC OS dat er geen plaats meer is voor het programma, en dat je geheugen moet vrijmaken (wat neerkomt op andere applicaties afsluiten). Gelukkig gebeurt dat niet zo vaak, want RISC OS programma's zijn erg efficiënt geschreven, en passen vaak nog (vaak samen met andere programma's) op 1 floppy!
Dat is eens wat anders dan 2 CD 's voor een Office pakket hè!

Al met al ben ik zeer tevreden over mijn aankoop, en ik denk dat ik in de loop der tijd de Risc PC als hoofd computer zal gebruiken. Eerst moet ik nog RISC OS 4 kopen en wat extra geheugen, want 8MB is toch wat weinig, vooral als je veel met foto's doet (zoals ik). Bij de Risc PC zaten geen handleidingen, maar door de hulp van de mensen op de Acorn lijst en de uitermate intuïtieve opzet van RISC OS was ik binnen een dag al echt actief met mijn Risc PC.
De snelheid waarmee alles werkt (het is 'maar' een 200MHz processor) is een genot.

Ook aan software is geen gebrek. Er wordt nog steeds nieuwe software ontwikkeld, van hoge kwaliteit, en veel software is ook (al dan niet gratis) te downloaden van internet. Ik ben in ieder geval gehecht geraakt aan mijn Risc PC 'tje, en zal er nog vaak gebruik van maken.

Marco Frissen, Sittard