RISC OS voor beginners!
waarin Kees Grinwis het een en ander uit de doeken doet

Naar aanleiding van het artikel casu quo de vraag van Ben Meijer doe ik hier een poging om het gebruik van een RISC OS machine ook voor beginners uit de doeken te doen. Ik streef er naar om deze serie op kennisniveau aan te laten sluiten op en wat onderwerp betreft soms parallel te laten lopen met de serie 'RISC OS uitgediept.'

Mooie woorden in de inleiding, maar hoe moet ik zoiets in vredesnaam aanpakken? Om een goed voorbeeld hiervoor te hebben ben ik maar eens in mijn boekenverzameling gaan zoeken naar een van de boeken waarmee ik het werken met een computer geleerd heb, het boek MSX BASIC van Albert Sickler (dat bij mijn Philips MSX2 geleverd werd) bleek wel een goede greep te zijn. De eerste hoofdstukken in dat boek gaan over de achtergronden van de computer, de bits en de bytes - deze acht ik echter wel bekend bij de hedendaags computer gebruiker, het boek stamt dan ook uit 1986(!). Erg interessant is die achtergrond tegenwoordig ook niet meer.

Wat ik dus ga proberen op zoveel mogelijk via drag en drop (oftewel het slepen en laten vallen van objecten) mogelijkheden te gaan behandelen. Ook geef ik tips om het mogelijk te maken om aanpassingen van uw systeem terug te draaien. Nog even voor alle duidelijkheid: in de voorbeelden wordt er van uitgegaan dat er met de !Boot gewerkt wordt zoals die sinds RISC OS 3.5 (soms zelfs hoger) met het besturingssysteem wordt meegeleverd. Welk doel alle mappen (directories) hebben ga ik niet in één keer aangeven, ik beperk me in deze serie tot slechts 2 mappen. Dit zijn de 'Resources'- en de 'Choices'-map. Zoals al aangegeven in de

bevat de 'Resources' map alle bestanden en programmatuur die door meerdere programma's gedeeld worden.

Voorbeelden hiervan zijn:

De map 'Choices' bevat alle instellingen van de diverse in gebruik zijnde applicaties. Het kan echter zijn dat u een programma uitgeprobeerd heeft en het niet meer gebruikt, dan blijven de instellingen toch staan. Als u er zeker van bent dat het programma niet meer gebruikt wordt, dan is het mogelijk om de desbetreffende map (of bestand) te verwijderen.

Zoals te zien bevat dit voorbeeld slechts de instellingen van enkele programma's. In dit geval is alleen !ZapUser met de hand geplaatst alle andere mappen zijn automatisch door de desbetreffende applicaties geplaatst. Voor we in het 'diepe' gaan springen eerst even een tip tussendoor!

Voor het aanpassen van de !Boot eerst een veiligheidskopie maken. Op die manier is het mogelijk om heel erg snel een eventuele fout terug te draaien door de gewijzigde !Boot te wissen (of te hernoemen om helemaal zeker te zijn en pas wissen na een succesvolle reboot) en de kopie terug te zetten.

Dat 'springen' gaan we doen aan de hand van een voorbeeld, hiervoor ga ik gebruik maken van Messenger Pro van R-Comp. Dit programma, een email cliënt, maakt namelijk gebruik van een centrale map die het beste geplaatst kan worden in de 'Resources' map van de harde schijf. Allereerst kopiëren we het programma van de originele disk naar een map op de harde schijf. Hierna moeten we Messenger Pro gaan instellen, dit is éénmalig maar wel noodzakelijk. Ik heb er bewust voor gekozen om de installatie op de harde schijf niet uit te leggen omdat ik dan ook een map-structuur zou moeten kiezen en daar is men bij het gebruik van RISC OS in het geheel vrij in, dat is dus geheel een eigen keuze.

Als enige tip geef ik wel dat men de structuur wel logisch moet houden (dus DTP/ tekstverwerking en gerelateerde zaken bij elkaar, communicatie/Internet zaken bij elkaar etc!)

Zodra men het pakket gekopieerd heeft gaan we het starten. Het eerste scherm wat we te zien krijgen bevat gelijk al een vraag, maar in dit geval ook al een aanwijzing. Er wordt namelijk duidelijk aangegeven dat het heel verstandig is om !NewsDir te installeren in de !Boot.Resources map. Het is echter ook mogelijk dat dit niet aangegeven wordt, of dat u het op een andere plaats zou willen hebben. Dan is, in dit geval. het slepen van het symbool naar de juiste map (bijvoorbeeld de map !Boot.Resources) voldoende.

Sommige applicaties hebben echter niet zo'n mooie installatie en dan moet men wel zelf beslissingen nemen. En juist dan is het handig om te weten waar men een bepaalde map of een bestand kan (of soms zelfs moet) plaatsen.

Bijvoorbeeld de ANT Internet Suite (met een seriële podule kaart of een intern modem) of WimpLink hebben de Blockdrivers nodig, deze moeten altijd geïnitialiseerd zijn als er een programma gestart wordt dat van deze drivers gebruik maakt.

Om er voor te zorgen dat de software (in dit geval de Blockdrivers) altijd beschikbaar zijn plaatsen we deze in de map !Boot.Resources. De laatste release van de Blockdrivers staan oa op Big Ben CD2, in dit voorbeeld kopiëren we deze dan ook van de 2e Big Ben CD. Ook dit proces is op zich redelijk simpel, opnieuw drag & drop, en na een reboot is het stukje software beschikbaar voor de programma's die er gebruik van willen maken.

Als laatste wil ik nog inhaken op de vraag of het schadelijk zou kunnen zijn om extra dingen aan een !Boot structuur toe te voegen. Op zich niet, als men maar weet wat men aan het doen is, zo is het niet verstandig om in de !Boot structuur programma's zoals Ovation Pro, Fresco of WimpLink te plaatsen. Shared resources (gedeelde programma's) kunnen over het algemeen het beste wel in de !Boot geplaatst worden.

Afhankelijk van de aard van de software moet deze dan in !Boot.Resources of Choices:PreDesk/Choices:Tasks geplaatst worden.

Voor een groot aantal gedeelde programma's geldt echter dat het niet moet, zo is het voldoende om er voor te zorgen dat de Blockdrivers geïnitialiseerd zijn voordat men een programma gebruikt dat de Blockdrivers daadwerkelijk nodig heeft. Zo kan men bijvoorbeeld volstaan met het plaatsen van de Blockdrivers in dezelfde map als Connector of WimpLink.

Bedenk echter wel dat het idee van een algeheel gedeelde resource niet meer opgaat. Het is zelfs mogelijk dat het onpraktische situaties gaat opleveren, waarbij men op 'onverklaarbare' foutmeldingen bij het starten van applicaties kan stuiten omdat bepaalde software niet door RISC OS 'gezien' is.

Als laatste nog even een tip inzake het vergemakkelijken van het RISC OS gebruik.

Er is nu ook een Nederlandse versie van RISC OS, hiervoor kunt u de benodigde bestanden downloaden van de Tabsoft website (http://www.dune.demon.nl/tabsoft) of u kunt bij de software-service de schijfjes bestellen waarop de vertalingen staan van de diverse versies die er van RISC OS in omloop zijn. (Er zijn vertalingen voor RISC OS 3.1x, RISC OS 3.5, RISC OS 3.6/3.7x en RISC OS 4.02)

Heeft u nog (steeds) vragen dan kunt deze zoals altijd stellen via het bekende e-mail adres:
asterisk@dune.demon.nl
Kees Grinwis