RISC OS 4.03 met Kinetic StrongARM

door Henri Derksen

Enkele fabeltjes ontzenuwd.
In tegenstelling tot wat men denkt is er wezenlijk verschil tussen RISC OS 4.02 en RISC OS 4.03! Zo werken de ARM 610 en ARM 710 processoren echt niet meer met RISC OS 4.03. Zelf getest.

Met RISC OS 4.02 zijn deze oude ARM processoren WEL te gebruiken. De reden is dat RISC OS 4.03 de inhoud van de ROMs naar de ram op de Kinetic kaart copieert, en daarna pas echt doorstart. En je snapt het al, op een ARM 610 of ARM 710 processorcard zit geen SDRAM. Men had het eventueel kunnen ondervangen door het processortype te testen, en aan de hand daarvan RISC OS 4.02 code c.q. RISC OS 4.03 code te starten. Maar kennelijk vond men dat niet nodig helaas. Het vervelende is dat wanneer je Kinetic kaart of diens RAMs defect gaan, je dan ook verplicht bent om zolang RISC OS 3.5 weer terug te zetten. Het gevolg is dat je dan niet meer bij je grote HD kan komen en ook niet op een kleinere HD waarvan de RISC OS 4 filecore in gebruik was.

Als je voorafgaand aan het installeren van je RISC OS 4.03 roms vergeten was om de software vanaf CD-ROM op je bestaande harddisk te installeren, dan zou je niet meer kunnen opstarten. Dat is na een test ook onwaar gebleken. Je kunt rustig opstarten, zelfs met SHIFT ingedrukt zodat de oude !Boot niet wordt uitgevoerd. Mijn dealer vertelde dat Shift niet zou helpen het booten te voorkomen Gelukkig werkte dat toch wel ;-).

Ook heb ik even getest of de oude IDE Conner CFS420A harddisk wilde samenwerken met m'n nieuwe ATA66 EIDE PioMode4 Seagate ST320423A van 20.4 GigaBytes = 19.454.956 bytes. Dat lukte alleen als de Conner master was en de Seagate slave, andersom dus niet. (Later kwam ik er achter dat het andersom misschien wel kan als je de Seagate een extra jumper geeft om samen te werken met non-ata drives). Je hebt daarvoor even een IDE-kabeltje voor nodig met meerdere (3) connectoren. Met het korte standaardkabeltje gaat dat dus niet. Daarom was ik zo slim geweest om dat extra kabeltje maar even vooraf te gaan halen, want anders zit je in het weekend waarin je zoiets wil uitproberen natuurlijk net zonder ;-). Je kan dan de inhoud van de oude harddisk in z'n geheel overzetten, maar wees daarbij wel selectief, zodat je niet nieuwere versies van de software met oude overschrijft. M.a.w. dus directory voor directory en !Applicatie voor !Applicatie controleren en al dan niet overzettten. Zelfs m'n 5,25 Inch floppy drive van 800 KB uit de BBC werkt voortreffelijk onder RISC OS 4.03 ;-).

Eigenlijk wilde ik alleen een betere versie van RISC OS om grotere partities dan 512 MB aan te kunnen, zowel bij IDE als bij SCSI. RO 3.60 had ik in de kast liggen, maar die vertrouwde ik niet helemaal, omdat die eigenlijk gemaakt is voor RiscPC's met Issue 2 moederborden met o.a. 16 bits geluid e.d. Alleen in RISC OS 3.70 (eerst alleen met StrongARM te verkrijgen, later ook appart), is zowel de functionaliteit van issue 1, als latere moederborden ingebouwd. Natuurlijk had ik ook met de FileCore module van de CLAN kunnen volstaan, maar dat is niet zo'n fraaie oplossing, en bovendien riskant. Het discsysteem zit dan altijd in ram i.p.v. in rom. Die CLAN FileCore modelule moet als eerste na een !Boot vanaf een harddisc kleiner dan 512 megabytes (of vanaf een diskette) worden ingeladen en geactiveerd, en pas daarna is dan de grotere harddisc aanspreekbaar.

Om met RISC OS 4.03 te kunnen werken moest ik eerst mijn Morley 1.17 cached SCSI card upgraden met de PowerTec PowerRom. Ik was bang dat ik dan niet meer bij reeds geformatteerde en gevulde schijven kon komen. In het veld had ik immers al vaker incompatibileits problemen gezien doordat de disc van de ene persoon niet met de controller van de ander te lezen en/of te beschrijven was en andersom, met alle eventuele calamiteiten van dien, zoals een defecte catalogue en/of free space map. Naarmate de tijd vorderde leek het wel interessanter om maar eens naar RISC OS 4 uit te gaan kijken, vooral vanwege de snelheidswinst e.d.

Maar ja ondertussen was ik gaan Inte(e)rnetten (let op dat interen, dat is soms echter letterlijk zo ;-) en werd de beeldopbouw toch wel erg traag, ondanks de ARM 710 die ik al weer een tijdje gebruikte. Ook de snelheid van het in en uitpakken met !SparkFS vond ik nou niet zo geweldig. Nou ja dan maar een StrongARM met RISC OS 4.02 besteld. Ondertussen de prijsontwikkelingen en waar voor je geld verhouding even bekeken en toen maar gauw deze bestelling gecancelled voor een Kinetic StrongARM met RISC OS 4.03. Alleen vind ik het nu wel jammer dat backward compatibileit met ARM 610 en ARM 710 processoren is komen te vervallen, terwijl die in RISC OS 4.02 wel aanwezig zijn! Helaas werkt DMA (direct memory acces) ook niet meer, logisch ook vanwege het ram op de Kinetic processorkaart. Wel een nadeel als je een SCSI2 card met DMA hebt. Maar in de praktijk merk ik daar weinig van. Mijn SCSI kaart zat altijd al in de de bovende podule nummer 3, dus dan was DMA toch al niet in gebruik. Die zit namelijk allen maar op de onderste podule sloten 0 en 1.

Tevens vind ik het jammer daar EcoNet niet meer ondersteund wordt, terwijl ik nu juist een EcoNet card in m'n RiscPC heb voor communicatie met m'n andere Acorn computers, zowel 32 bit (A440/1) als de 8-bitters. Zo te zien zijn alle EcoNet modules aanwezig, maar moet ik het nog flink uittesten.

Ook de op CD meegeleverde software is soms sterk verouderd.

!Applicatie: Op RISC OS 4 CD-Rom (issue2) Reeds in omloop:
SerialDev (Blockdrivers) version 10a Version 12 (1996)
!Connector 0.83 (1996) 1.03 (1998)
!MakeModes 0.25 (1994) 0.26 (1994)
!SambaServer 0.03a 0.07

In de Desktop is de EXIT mogelijkheid komen te vervallen. Waarom dat gedaan is en hoe je er nu uit kan als je dat zou willen is me een raadsel. Het menu in de Taskmanager ziet er nu als volgt uit:

Info
New task
Task display...
*Commands F12
Task window CTRL F12
Desktop boot
Shutdown CTRL SHIFT F12

Dus je kunt wel desktops opstarten maar nooit meer verlaten?
Nou ja, RISC OS 4.03 zit nu al weer meer dan een jaar in mijn machine en ik zal vast nog wel meer zaken tegen komen. Wanneer jullie dit lezen is onze regio Oost (3) netwerkdag met Leo Smiers reeds voorbij. Maar ook daar zal ongetwijfeld nog het een en ander aan het licht komen.

Bij het booten wordt de inhoud van de RISC OS 4.03 ROMs naar het RAM op de Kinetic kaart gecopieerd en dat is nu net de clou en tegelijk het probleem van de incompatibiliteit met de oudere processoren en RISC OS versies. Zodra de ROMimage in het RAM staat wordt van daaruit verder gestart. Dus van je 64 MB houdt je nog 60 MB over. Je ziet dat ook na de start. Ik heb nu 64 + 8 MB op moederbord, 2 MB VRAM en dan die 64 MB op de Kinetic. Met die kennis had ik die eerste 64 MB niet hoeven kopen, maar ja dat is achteraf gepraat, maar zoveel geheugen is wel lekker ja.

Een oude StrongARM werkt alleen met RISC OS 3.70 en RISC OS 4.02 ROMs. De Kinetic werkt alleen met RISC OS 4 ROMs, maar niet met oudere RISC OSsen. Andersom werken oudere processoren niet met RISC OS 4.03 die bij de Kinetic hoort.

Tabel processoren en RISC OS ROM versies voor de Acorn RiscPC

RISC OS ROM: 3.50 3.60 3.70 4.02 4.03
Processor:
ARM 610 Ja Ja Ja Ja Nee
ARM 710 Ja Ja Ja Ja Nee
StrongARM Nee Nee Ja Ja Ja
Kinetic SA Nee Nee Ja Ja Ja

Tabel RISC OS !Boot structuur op harddisk in combinatie en RISC OS ROM versies voor de Acorn RiscPC

RISC OS ROM: 3.50 3.60 3.70 4.02 4.03
!Boot structuur op je harddisc:
RISC OS 3.5 !Boot Ja Nee Nee Nee Nee
RISC OS 3.6 !Boot Ja Ja Nee Nee Nee
RISC OS 3.7 !Boot Ja Ja Ja Nee Nee
RISC OS Clan!Boot Ja Ja Ja Nee Nee
RISC OS 4.02!Boot Ja Ja Ja Ja Ja
RISC OS 4.03!Boot Ja Ja Ja Ja Ja

Testresultaten volgens !ArmSI voor de

,
en

Noot: De combinatie: ARM processor, RISC OS ROMS en !Boot structuur is een soort drie-eenheid, waarvan niet alles met alles wil samenwerken. Met de RISC OS 4.02 ROMs en RISC OS 4.02 !Boot structuur ben je eigenlijk het meest flexibel, want die werkt met vrijwel alle processoren. Na een test op de laatste bijeenkomst van de "werkgroep hardware" weten we nu zeker dat een StrongARM met RISC OS 4.03 werkt, alsmede dat een Kinetic ook met RISC OS 4.02 werkt.

Bij een Kinetic hoort altijd een RISC OS 4.03, maar het snelheidsverschil tussen een SA versie T op 233 MHz met RISC OS 4.02 ten opzichte van een Kinetic op 233 MHz met die 64 MB erbij op RISC OS 4.03 is echt niet zo groot, dat zo'n prijsverschil reëel is. Als je nog geen RISC OS 4.02 had is het snelheidsverschil veel groter en de overstap van b.v. RO 3.70 naar Kinetic met RO 4.03 veel reëeler. ARM610 en ARM710 gebruikers met RISC OS 3.50 hebben het meest baat bij een upgrade naar de Kinetic StrongARM en RISC OS 4.03 ROMs en !Bootstructuur.

Met RISC OS 4.02 heb je geen voordeel van het RAM op de Kinetic kaart. In feite functioneert je Kinetic dan als een standaard StrongARM. Het snelheidsverschil ontstaat voor een groot deel door de ROMimage naar het RAM op de kaart te copieren. Alleen RISC OS 4.03 kan dat. Maar helaas hebben ze daarvoor geen detectie systeem ingebouwd, d.w.z. wel RAM op kaart, dan moven, zo niet dan normaal starten. Door dit laatste niet te doen is de oude methode onmogelijk gemaakt.

Het geniep zit hem er in dat RISC OS 4.03 zijn ROMimage (4 MB) naar het RAM op de Kinetic kaart wil copiëren. Zit daar een andere processor dan een Kinetic kaart dan vind hij geen RAM en staakt elke verdere actie. Stom natuurlijk. Ze hadden de software zo moeten maken dat als er geen RAM op de kaart beschikbaar is, hij dan in de ouderwetse mode opstart zoals voorheen. Nu hebben ze het onmogelijk gemaakt om de RISC OS 4.03 ROMs te laten zitten als je even met een ARM 710 of zo wil werken. Je bent dus vrijwel altijd gedwongen om zowel je processor als je RISC OS ROMs tegelijkertijd te verwisselen, erg onhandig.

2e nadeel is dat door het RAM op de kaart je DMA ook niet meer werkt. Maar daar staat tegenover dat het snelheidsverschil dat toch goed maakt.

In de nieuwste RiscPC's van Castle draait de Kinetic niet op 233, maar op 300 MHz met een ventilator op de SA. Dat kan NIET met de oudere moederborden! Men zou ook kunnen overwegen om gewoon z'n SA 110 kaart van 233 MHz naar b.v. 250 MHz op te voeren? Maar daar heb ik weer geen ervaring mee. Is waarschijnlijk wel voordeliger dan die Kinetic oplossing. De Kinetic is vooral interessant voor hen die nog geen StrongARM en ook geen RISC OS 4 hadden, zoals ik indertijd.

Nadeel is wel dat als m'n Kinetic of RAM daarop defect is, ik ook niet meer bij m'n harddisc met RISC OS 4 structuur kan, omdat RISC OS 3.5 die weer niet support. Overigens kun je met een jumper dat RAM deactiveren. En de RISC OS 4.03 wil niet met andere processoren werken, stom he ? Dan zou ik nog een losse RO 4.02 moeten aanschaffen voor het geval dat. Dat was een bezwaar waar ik na aanschaf pas achter kwam. Als ik het weer moest doen, dan had ik de StrongARM Revision T op 233 MHz en RISC OS 4.02 ook sterk overwogen naast en/of i.p.v. Kinetic en RO 4.03. Want dan kun je altijd je oude ARM 710 even terugzetten. Maar als je die snelheid van de Kinetic gewend bent, ben je verslaafd en wil je niet meer terug naar een lagere ARM.

Ook voor de bezitters van een oudere !Boot structuur op hun harddisc is het zinnig om de laatste !Boot structuur met de meest recente Toolboxen e.d. te gaan installeren. Je voorkomt dan incompatibiliteistproblemen met nieuwere software. D.w.z. dat die programma's niet verder willen werken omdat bepaalde modules (sterk) verouderd zijn. En zodra je dan de RISC OS 4 roms in je machine plaatst, eventueel samen met een Kinitic StrongARM processorkaart, kun je meteen weer verder werken.

Veel sterkte met een ieders keuze. Zodra ik weer meer "knelpunten" verzameld heb zal ik die wel weer publiceren.

Met een vriendelijke groet van Henri Derksen.