M is C een column van MC

Ik moest de thermostaat van onze cv her-programmeren. Simpel: het ding is verdeeld in uur-delen en je moet instellen of het betreffende uur-deel de dag-temp dan wel de nacht-temp moet aanhouden. En die dag- of nacht-temp moet je vastleggen. Je kunt ook verschillende blokken tegelijk vastleggen. Simpel dus.

Omdat ik niet meer wist hoe precies de programmering verloopt, zocht ik in de gebruiksaanwijzing naar het bepaalde hoofdstuk dat die instelling behandelt en begon aan de instelling. Simpel toch! Of toch? Nou, ik kan jullie zeggen: ik ergerde mij dood! Nou ja, ik leef nog en ik ben nog net zo sterk -of zwak- als voordien. How now?, zeggen we in ons moderne Nederlands. Het apparaat is een Nederlands bedenksel en product en de gebruiksaanwijzing is ook in het Nederlands. En zonder in het Nederlands vertaalde Engelse kreten.

Simpel toch? Zo stond in de gebruiksaanwijzing dat je eerst moet indrukken de toets 'prog', daarna met 'prog#' het betreffende programma-nummer kiezen, en dan zovele malen het zonnetje of het maantje -afhankelijk van het gewenste dagdeel- indrukken als het benodigde aantal uren. Simpel! Ja, inderdaad simpel maar het werkte niet. Nu was er aanwezig een toets 'temp'; beschrijving wat die toets deed en wanneer, was niet te vinden. Na enig experimenteren had ik 't: na het prog-nummer eerst 'temp' en daarna zonnetjes of maantjes. In de gebruiksaanwijzing had men vergeten dat te vermelden! En zo waren er meer omissies.

Waarom deze betrekkelijk uitvoerige beschrijving van de behandeling van een kamer-thermostaat? Welnu, dat soort miskleunen -niet genoemde of verkeerd omschreven handeling- vind ik ook in de user-guides van progamma's en apparatuur. De vertaler put zich wel uit in het 'vertalen' van gevestigde kreten maar een taalgebruik dat iedereen begrijpt, ook en zelfs het kind, wordt onvoldoende gehanteerd. Heel vaak lees ik omschrijvingen die voor een programmeur gesneden koek zijn maar die de leek helemaal niet snapt. En dan bedoel ik niet 'save' wat wij vernederlandsen tot 'saven' terwijl het betekent 'opbergen'.

Neem nou Microsoft's Windows: volgens een bepaald programma miste ik wat en moest ik dat via 'Externe Toegang' herstellen. Verd.. wat is nou Externe Toegang in het Engels (ik gebruik de Engelse Windows)? Ik probeerde van alles en laat het nou zijn 'Add/Remove Programs'. Ik pretendeer niet een goede vertaler te zijn maar ik weet wel dat ik een gelijksoortig begrip zou gebruiken of maken dat de lading dekt. En wat vooral de leek begrijpt. Ik liet u zien wat met name Microsoft er van bakte: van een zo groot bedrijf mag je verwachten dat ze mensen in dienst hebben die goede Neerlandici zijn. Helaas, helaas.

Groetend,
Max van Loon