E-IDE versus SCSI 3
U vraagt en wij antwoorden, door Henri Derksen

Iemand schreef op Aconet:
Ik heb een Castle Technology Storm DMA32 SCSI 2 interface met een IBM harde schijf van 9,1 GB 10.000 toeren maar ik vind hem te klein. nu zit ik te denken aan een grotere harde schijf van 15.000 toeren en scsi 3.

Mijn reactie was:

Oh, waarom zo moeilijk? Waarom niet een grotere E-IDE schijf? Jij hebt toch een Acorn RiscPC met StrongARM en RISC OS 4? Dan kun je perfect zo'n grotere E-IDE schijf gaan benutten. Ik heb eerst mijn standaard aanwezige Conner CFS420A van ruim 400 MB uit m'n RPC gehaald en daarvoor in de plaats een Seagate ST320423A 20 gigabytes 5400 rpm E-IDE ATA66 geplaatst. Werkte naar volle tevredenheid. Later nog zo'n schijf gekocht, tegen een helaas veel hogere prijs (marktwerking) om ook te kunnen backuppen, toch wel belangrijk hè?

Intussen heb ik in november 2001 een Seagate ST340810A 40 gigabytes 5400 rpm E-IDE ATA100 geplaatst. Ook die werkt naar volle tevredenheid op de standaard PIO-Mode2 IDE-controller van de RPC. Deze staat thans iets meer dan half vol, maar dt komt voornamelijk doordat ik er nog enekele te branden CD-R-ISO-imagebestanden op heb staan (filetype: &DF6). Als die CD-R's gebrand zijn, kunnen die er af. De beide 20 giga's gebruik ik om en om als backup, met name voor dat ik weer met de RPC op stap ga.

Waarom 5400 RPM?

5400 is veel stiller, minder storingsgevoelig en wordt minder warm dan 7200 rpm, en het snelheidsverschil met een 7200 rpm drive is erg klein. Kortom liever en 5400 dan een 7200, op een RPC met z'n oude PIO mode2 IDE-controller merk je dat toch niet.

Waarom Seagate?

Nou Western Digital is erg goedkoop, maar gaat nogal eens defect. Kalok heeft ook niet zo'n beste naam. Een RISC OS dealer verkocht Maxtor schijven en bemerkte 10 % uitval. Op UniCorn BBS draait sinds 27-09-1994 een Seagate ST3660A 540 MB E-IDE (Drive D:) 24 uur per dag, en (even afkloppen) gelukkig zonder storingen. Ook de originele Conner CP3204F 212 MB (Drive C: en E:) draait daarop sinds 10-02-1992, eveneens (even afkloppen) gelukkig zonder storingen. Dat zegt toch voldoende? Je moet vooral ook op de MTBF (mean time between failure) letten.

Die Seagate ST340810A 40 gigabytes 5400 rpm E-IDE ATA100 kost thans iets van €100,-- incl. BTW. Je moet er nog wel snel bij zijn, want anders zijn er geen 40 GB schijven op 5400 rpm meer leverbaar. Nog groter: Seagate ST380020A 80 gigabytes 5400 rpm E-IDE ATA100. Die stond in de Computer!Totaal september 2001 voor fl. 629,-- in de prijslijst van www.alternate.nl. Dit was de grootste 5400 rpm drive die ik gezien heb. Moet je nu denk ik met een lampje zoeken!

Heb je daar ook niet genoeg aan, neem dan een Fujitsu van 147 gigabytes op 10.000 rpm Ultra320 SCSI (320 MB/sec). Zie www.harbour.nl, bron: Elektuur oktober 2002 bladzijde 76. Spit zelf eens in de advertentiepagina's van diverse tijdschriften. Hint: neem de grootste omvang op zo laag mogelijk toerental die je kan betalen, dan ben je weer voor langere tijd onder de pannen. En denk ook aan een backup voorziening, heel belangrijk! (ergo: neem 2 identieke drives ;-).

Ik moest inwendig wel lachen laatst. M'n zwager had een Windows PC met een Western Digital HD van 10 giga. Bij aankoop raadde ik hem dat al af, en helaas voor hem kreeg ik gelijk. Nu wilde hij een 40 gigabytes drive plaatsen, maar dat accepteerde zijn moederbord niet. En zijn PC is stukken jonger dan mijn RPC. Dus was een nieuw MoBo noodzakelijk, hij heeft wel gelijk WinXP erbij gekocht. Toch wel gaaf dat een Acorn RiscPC van 8 jaar oud gewoon met de huidige moderne schijven overweg kan!

IBM heeft zowel een 68 pins/U160 18,3 GB schijf op 10.000 rpm voor +/- € 230. Alsook een 68 pins/U160 36,7 GB schijf op 10.000 rpm voor +/- € 340. Dan ben je met een 40 gigabytes Seagate ST340810A op 5400 rpm E-IDE ATA100 voor rond de € 100,-- toch wel stukken voordeliger uit ! Als je er dan 2 neemt, hebt je gelijk een backup device.

Vraagsteller:
Ik weet ik wel dat scsi 2.. 50 pins is en scsi 3 of ultra wide 80 pins. Is scsi 3 en ultra wide hetzelfde?

Van 80 pins heb ik nog niet gehoord, wel van 50 pins en 68 pins. Er zijn nogal wat soorten SCSI in vershillende hardware- en software-uitvoeringen, en ook nog eens met verschillende soorten connectoren. De SCSI 1 is 8 Bit single ended en had vak van die Amphenol connectoren, een beetje vergelijkbaar met de centronics connector aan de printerkant, maar dan 50 polig. Ook bestaat er 8 bit differtential SCSI (2 signalen, zowel + als -). Toen kwam SCSI 2, ook 8 bit maar nu sneller, vaak ook Ultra genoemd. En eveneens weer in single ended als ook differential SCSI uitvoering. Met de komst van SCSI 2 kwamen ook de HD-connectoren.

De term Ultra heeft niets met de bus-breedte (8, 16 of 32 bit) te maken, maar met de snelheid. Zo is mijn Plextor CD-RW-brander ook een Ultra uitvoering, maar deze werkt gewoon onder SCSI 2 en zelfs onder 8-bits SCSI 1. Een SCSI 2 device werkt dus prima op een SCSI 1 hostadapter ;-). Mijn SCSI-1 kaart is een Morley 16 bit cached versie met de PowerTec PowerRom aan boord.

Vandaar dat hij wel SCSI-2 commando's kent, maar niet de SCSI-2 snelheid heeft, simpel omdat die (oude) hardware dat niet toestaat. Die ID 15 is een softwarematige Host voor E-IDE/ATAPI apparaten; (=SCSI-commando's bij E-IDE/ATA randapparaten, zoals CD-Roms, IDE-ZIP's e.d.) Met de busbreedte (=wide) wordt 8, 16 of 32 bits bedoeld. UltraWide is dus SCSI 2 (Ultra=snel) met 16 Bits breedte (wide) (68 pins)

Vraagsteller:
Maar daar zij denk ik verloop kabels voor te koop?

Ja die zijn er inderdaad, vooral van 50 pins naar 68 pins.

Vraagsteller: Ook heb ik me laten vertellen dat een COMPAQ harde schijf veel stiller en beter is maar ook duurder dan een IBM.

Als je nog beter rondkijkt, dan zie je dat E-IDE/ATA schijven nog veel voordeliger zijn ;-).

Vraagsteller:
Verder wil ik hem terzijner tijd over zetten in de IYONIX pc met een scsi kaart? of een andere Risc machine.

Er van uitgaande dat die nieuwere RISC OS machines over de PCI bus beschikken zou je dan tzt een PCI SCSI hostadapterkaart moeten aanschaffen. Je bent dan ook nog gebonden aan het verschijnen van een driver voor RISC OS. Kortom erg onzeker en erg duur dus. Met een E-IDE/ATA schijf heb je wat dat betreft iets meer zekerheid? Gebruik SCSI vooral voor die zaken die niet met IDE kunnen, of met SCI veel betrouwbaarder werken, zoals CD-Rom-loopwerken, CD-RW-branders, scanners, tapestreamers externe ZIP drives etc. Voor sound-sampelen (WAVje van een audio CD rippen), en CD-R's c.q. CD-RW's branden onder RISC OS is SCSI veel betrouwbaarder dan E-IDE/ATAPI.

Voor meer details, raadpleeg het boek SCSI, standaarden, controllers en software wat via Elektuur verschenen is.
Uitgeverij Segment BV, Postbus 75, 6190 AB Beek (L.)
Auteur: Ulrich Weber
1e druk, november 1996.

Er hoort ook een CD-Rom met software- en documentatie-bestanden bij. Achterin staan minstens 6 bladzijde met SCSI pinbezettingen ! Dat zegt toch voldoende hoe complex die materie is, daarom moeilijk hier uitgebreid te gaan zitten oplepelen. Wil je meer over SCSI te weten komen dan ontkom je niet aan een flinke mate van zelfstudie. Alles op een presenteerblaadje aanreiken gaat me toch iets te ver.

Sterkte met een ieders keuze,
met een vriendelijke groet van Henri Derksen.