RISC OS in de praktijk
van de hand van Hans van der Waal

Van der Waal zeefdruk (http://www.vanderwaal.nl) vervaardigt zeefdrukwerk, verzorgt belettering en vervaardigt digitaal printwerk. In de voorbereiding (het maken van de tekeningen, beeldbewerking en fotografische films) wordt sinds de digitale revolutie die zich in de grafische industrie heeft voltrokken nog uitsluitend gewerkt met de computer.

Naast de gebruikelijke Apple Macintoshes maken wij gebruik van 2 Windows machines (als software RIP) en 2 Acorn Risc PC (RISC OS) machines. De computers staan in een netwerk met 2 snijplotters (Roland), 3 digitale printers (2 x Roland en Mutoh), scanner, inktjet A4 kleuren printer, laserprinters en een laserbelichter.

opstelling van de PC's, Apple's en RISC OS machines

De RISC OS computers vormen een belangrijke spil in het computernetwerk.
Eén RISC OS machine doet o.a. dienst als mailserver; deze wordt nooit uitgezet, en draait al meer dan zeven jaar onafgebroken. Deze computer verzorgt de distributie over het netwerk van alle mailverkeer (in een grafisch bedrijf is dat veel en bevat grote bestanden). De extreme stabiliteit en betrouwbaarheid en het feit dat virussen er geen vat op hebben, maakt deze computers uiterst geschikt voor het verwerken van de bestanden die via internet binnenkomen. Deze machine heeft een intern geheugen van 80 Mb, ruim voldoende om alle mailverkeer probleemloos en snel af te handelen!
De tweede RISC OS computer fungeert als server voor de 2 snijplotters die met HPGL worden aangestuurd.

Gebruik van de RISC OS machines

Omdat wij een eindstation in het grafisch proces zijn, is het heel belangrijk dat er met diverse bestandsformaten omgegaan kan worden. De RISC OS computers bewijzen hierin zeker hun waarde: PDF en EPS bestanden worden moeiteloos verwerkt.

Over het algemeen wordt een te drukken (of te printen) afbeelding digitaal aangeleverd, via CD of direct via e-mail. Het bestand wordt gechecked op bruikbaarheid (uitsluitend Quark XPress of Adobe InDesign en "native" Photoshop bestanden worden op de Macintosh beoordeeld), alle andere op de RISC OS machines.

Indien nodig wordt het bestand via een van de grafische ontwerpprogramma's ArtWorks of Vantage geschikt gemaakt voor zeefdruk en gerepeteerd, waarna het direct wordt doorgestuurd naar de laserbelichter voor het vervaardigen van zeefdrukfilms. In een automatische ontwikkelmachine worden de films vervolgens ontwikkeld, gefixeerd, gespoeld en gedroogd.

Afbeeldingen die i.p.v. gezeefdrukt, geprint moeten worden, worden doorgestuurd naar de PostScript RIP op de PC waarna er een afdrukbestand van wordt gemaakt. Voor belettering en andere uit zelfklevende folie gesneden afbeeldingen worden de benodigde bestanden via HPGL en de tweede RISC OS machine naar de snijplotters gezonden.

Een van de 2 RISC OS machines in gebruik als plotterserver.

Tevens wordt deze machine ingezet voor het nasnijden (plotten of "stansen") van gedrukte stickers. De stickers worden dan exact rond de afbeelding voorzien van een gesneden contour. Bij kleinere oplagen is dit voordeliger dan machinaal stansen, bovendien zijn gecompliceerder afbeeldingen mogelijk en kan er in een later stadium nog worden gecorrigeerd als de snijvorm dient te worden aangepast. Daarnaast is het mogelijk in één plotter/printer doorvoer stickers individueel van een wisselende tekst (personalizing) of een nummering te voorzien.

Belangrijkste voordelen van RISC OS

Met name de compatibiliteit, flexibiliteit en de snelheid van het systeem is opvallend. De 3-knops muis met "contextgeorienteerde" menu's (het relevante menu verschijnt direct op de plaats van de muis, betrekking hebbend op het programma waarboven de muis zich op dat moment bevindt).

Daarnaast valt het besturingssysteem je zelden lastig met vragen, foutmeldingen of andere onzin. Zonder omhaal werkt altijd alles gewoon en mocht een programma zich al ergens in verslikken (bijv. een browser in een te complexe internetpagina), dan volstaat het om het betreffende programma af te sluiten en verder te gaan.

Het gemak waarmee onderdelen tussen de verschillende programma's worden uitgewisseld ("drag and drop") werkt uitermate prettig. In een grafische productieomgeving waar vaak onder grote tijdsdruk wordt gewerkt levert dit een welkome verhoging van de productivitieit. Deze snelheid wordt bovendien nauwelijks beïnvloed door het aantal programma's dat "geladen" is. 20 programma's of meer tegelijk draaiend is geen bijzonderheid.

Compatibiliteit is (binnen ons grafisch bedrijf althans) gewaarborgd door een uitstekende PostScript en Pdf kwaliteit. Daarbij is het mogelijk van elk document in een handomdraai een Pdf versie te genereren. Er is nauwelijks wachttijd. Van tekeningen die aan klanten ter goedkeuring gezonden worden per email, wordt op uiterst vlotte wijze (mogelijk vanuit elk programma) een gif (of Pdf) gemaakt en meegezonden (of gefaxt). Dit gaat met een verbluffend gemak. Met de introductie van OS X op de Apple computers bleek het netwerk met een simpele update hiervoor aan te passen.

Aangezien wij de stelregel hanteren dat alles wat op de overige platforms kan ook op RISC OS mogelijk moet zijn, beschikken wij over programmatuur voor vrijwel elke toepassing. Deze programmatuur is bovendien relatief voordelig (of gratis) en breed inzetbaar. De tekenprogramma's die wij gebruiken bieden voor onze toepassingen in functionaliteit vaak meer dan de gebruikelijke pakketten zoals Adobe Illustrator.

Weliswaar is de uitstraling vaak minder "gelikt" maar ligt er een soort geniale slimheid aan ten grondslag die het werken ermee zo plezierig maakt. Voorbeeld: voor het repeteren van dezelfde afbeelding (20 of 30 identieke afbeeldingen op 1 drukvel) wordt een "static replicate" toegepast. Voor het bepalen van de positie van elke volgende afbeelding wordt een wiskundige formule gehanteerd, waardoor de afbeelding niet fysiek behoeft te worden gerepeteerd. De bestanden nemen daardoor nauwelijks in omvang toe, hetgeen bijdraagt aan de snelle verwerking ervan.

Wij werken met de volgende programmatuur:

tekenpakketten:
Artworks, Vantage, Vector, Draw (standaard in ROM besturingssysteem aanwezig)

internetbrowsers:
Oregano2, Fresco, Webster

tekstverwerking / opmaak:
Publisher, OvationPro, StrongEd, Edit (standaard in ROM besturingssysteem aanwezig)

beeldbewerking
Photodesk, ChangeFSI, Paint (standaard in ROM besturingssysteem aanwezig)

Spreadsheet
Eureka, Fireworkz

En de nadelen dan ?

Voor sommigen zal als nadeel gelden dat de meeste apparatuur uitsluitend in de engelse taal leverbaar is, van de belangrijkste pakketten zijn er overigens nederlandse versies. Verder is een bescheiden nadeel dat de programma's vaak veel meer bieden dan op het eerste gezicht lijkt.

De interface oogt relatief eenvoudig, en kent daardoor een korte leertijd maar gaandeweg blijkt ook voor de veeleisende gebruiker binnen het pakket alles aanwezig te zijn. Qua actualiteit blijft het platform soms achter, met de ontwikkelingen op het internet kan niet altijd gelijke tred worden gehouden, waardoor sommige Internet pagina's niet goed worden weergegeven.

Samenvattend

Voor wie kickt op "het nieuwste van het nieuwste", toeters en bellen en gadgets is RISC OS niet de juiste keus. Wie echter gevoelig is voor de charme van een eenvoudig ogend, maar zeer intelligent systeem dat uiterste stabiliteit koppelt aan een hoge productiviteit, zal met plezier met RISC OS werken.