Met minder dimensies, meer duidelijkheid.
in ieder geval voor Henri Derksen

Met RISC OS kun je iets makkelijk doen, of juist moeilijk doen. Sommigen draaien hun hand niet om voor iets moeilijks zoals programmeren, en anderen hebben het zeer moeilijk met iets heel makkelijks, zoals het lezen vanaf scherm.

Helaas zijn niet alle methodes bij iedereen bekend. Al vele jaren wordt RISC OS standaard uitgeleverd in 3 dimensionale beelden en gekleurde en gemarmerde achtergronden. Voor de meeste gebruikers is dat totaal geen probleem. In lichte mate is dat zelfs nog aanpasbaar ook. Je kan die marmeren achtergrond gedeeltelijk uitzetten.

O dus toch niet helemaal? Nee niet zo makkelijk nee, want in de titelbalken blijft dan toch nog marmer zichtbaar. Dat is vooral lastig als je moeite hebt met weinig contrast en het lezen van die titels zoals bestandsnamen e.d. De groep die daar moeite mee heeft wordt helaas steeds groter, en is zelfs groter dan men denkt. Dat laatste omdat men tegen beter weten in denkt dat het beeld niet (meer) anders (simpeler) kan. Of men schaamt zich ervoor (op bijeenkomsten) en durft het niet te zeggen, of men laat het maar zo, omdat de jongeren het graag wat aangekleder willen zien. Die gedachte is wel begrijpelijk maar niet slim, want men maakt het zich zelf moeilijker dan nodig, vooral thuis. Dat heeft als gevolg dat men de computer minder lang aan heeft, dan men eigenlijk zou willen.

Kan het ook anders dan? Jazeker, men kan kiezen voor 2D weergave in plaats van 3D weergave. Alleen wordt dat vrijwel niet meer vermeld, en staat 3D af fabriek standaard aan. Of nog erger, is het erg verstopt hoe men moet omschakelen.

Waar hebben we het dan over? Juist de weergave van ons scherm-meubilair, of te wel hoe ziet ons gereedschap zoals windowtjes e.d. eruit? Open eens de hoofdmap op je harde schijf en dubbelklik daar op !Boot. Bij RISC OS 4.02 kan men bij Pinboard een achtergrond instellen. Vaak is dat een druk plaatje met de tekst Acorn, RISC OS of iets dergelijks. Men kan echter ook kiezen voor een sipele egale (grijze) achtergrondkleur. Zelf heb ik daar de RGB kleurwaarden op 46,6 % gezet.

De andere belangrijk optie is het vakje Windows, waar men dus voor marmeren achtergond in menu's e.d. kan kiezen. En zie daar is, 3D window borders. Die kan dus ook uit. Maar zijn we er dan? Nee, want we hebben dan nog steeds 3D sprites in onze ramen. Kan dat ook uit dan? Jazeker, maar niet vanuit een standaardmenu zoals Windows. We moeten daarvoor een commandline commando intypen. En als we die altijd actief willen hebben, dan zullen we het ergens in de !Boot structuur moeten opnemen. Dat commando luidt:

*ToolSprites Boot:Resources.Configure.2DTools.

Dus dat kunnen we in een obeybestand opnemen en in de map Boot.PreDesk zetten. Het zorgt ervoor dat onze windows er wat simpeler en rustiger uit zien. Vooral voor ouderen en slechtzienden, dislectici e.d. een hele verbetering. Maar wie dat niet wil, kan direct weer terug naar 3D icons hoor, met:

*ToolSprites Resources:$.Resources.Wimp.Tools

worden de standaard 3D windowtools weer geactiveerd.

Zijn we er dan? Nee, want het OS heeft ook nog een vlag in CMos byte gemaakt, zodat programma's kunnen bepalen of ze 2D danwel 3D menu's en windows moeten voorschotelen. Dus ook dat moeten we even instellen, want anders gaat een programma als !Eureka de mist in wanneer er 2D toolsprites geselecteerd zijn, maar het 3D bit in de CMos nog op 3D staat. Hoe schakelt men die dan om? zo:

ADFS::HardDisc4.$.Utilities.Commands.2Don3Doff
REM 2Don3Doff bit in CMOS byte 140
REM Bit0 = 0 = 2D
REM Bit0 = 1 = 3D
REM Read byte
SYS "OS_Byte",161,140 TO ,r1%,r2%
bit0=r2%AND%1
IF bit0=1 THEN r2%=r2%EOR%1:SYS "OS_Byte",162,140,r2%
END

En die 3D bit staat nu op OFF, dus op 2D.

Weer terug naar 3D kan met:

ADFS::HardDisc4.$.Utilities.Commands.2Doff3Don
REM 2Doff3Don bit in CMOS byte 140
REM Bit0 = 0 = 2D
REM Bit0 = 1 = 3D
REM Read byte
SYS "OS_Byte",161,140 TO ,r1%,r2%
IF r2%AND%1 THEN
ELSE
  r2% = r2% EOR %1
  REM Write byte back again
  SYS "OS_Byte",162,140,r2%
ENDIF
END

Vervolgens vond ik die standaard meegeleverde 2DTools weer iets te kaal, dus heb ik een enkele sprite ingekleurd, zoals het back-icon groen en het quit-icon rood, van gevaarlijk. Het voordeel is dat je sneller even windowtjes sluit.
Zie de bijlage: 2Dsprites/gif.

Vervolgens diende de volgende barriërre zich weer aan. RISC OS Select kan niet goed meer met 2DToolsprites overweg. De ikonen aan de rechterkant zoals het iconise-icon, het groter en kleiner icon rechtsboven en de hele rechterbalk werden niet meer goed getekend. Daar heb ik met enkele anderen lang over gepuzzeld wat de oorzaak zou kunnen zijn, totdat onze wijze student Dick Tanis ontdekte waardoor het kwam. In ieder geval tot en met RISC OS 4.03 werden een aantal Toolsprites door RISC OS zelf steeds getekend.

In RISC OS Select gaat men er vanuit dat die Sprites er allemaal zijn en niet meer hoeven worden getekend. Voor de 3D had men ze dus uitgebreid, maar men was de 2D vergeten uit te breiden. Dus heeft Dick dat voor mij gedaan, en nu kan ik onder RISC OS 4.39 Select en onder Virtual Acorn RiscPC Adjust 4.39 wel weer mooi met 2DToolsprites blijven werken. Uiteraard heb ik ook daar weer dat groene BackIcon en dat rode Quit Icon gekozen. Dus in mijn Boot.PreDesk staat een obeybestand met:

*ToolSprites Boot:Resources.Configure.2DToolsHD2

Maar om dat goed te laten werken moet dus in Boot:Resources.Configure het aangepaste bestand 2DToolsHD2 aanwezig zijn.

Waarom nu al die graphische 2D toestanden?

Iemand schreef eens:

> Alleen het begrip 'goede smaak' is al persoonsgebonden, je wilt dus
> zeggen dat ieder dingen kan leren waarderen. Goede smaak wordt vaak
> gassocieerd met de 'smaak van de massa' en daar weten acornisten alles van.

Waarop iemand anders terecht antwoordde:

> De associatie met de smaak van de massa is mij persoonlijk vreemd, maar
> ik erken dat smaak maar al te vaak een commercieel opgedrongen, mode-
> en trendgebonden aangelegenheid is.

Hebben jullie ooit gehoord van de kreet: Default is your fault? Of te wel de standaardwaarde is je eigen schuld. Je kan/moet het dus aanpassen naar eigen wens. Je weet nu hoe. Dus nu nog het waarom, 2D versus 3D:

  1. Menu's worden er helderder van, vooral in zwart/wit papieren handleidingen. Niets hindelijker dan als beginner een handleiding niet kunnen lezen, omdat de menus heel onduidelijk zijn afgedrukt, nog gevaarlijk ook bij b.v. formatteren van een SCSI-disk e.d.
  2. Het is veel rustiger aan de ogen, dus langer vol te houden. Uit een medische publicatie over (zonne)brillen las ik: Als men te ingespannen en te intensief moet kijken, wordt zo'n 25% van de totale lichaamsenergie verbruikt.
  3. Wat heb je aan 20 x het woord Acorn, RISC OS, Iyonix of Omega, terwijl je het wel moet lezen, maar niets met die informatie doet? Die woorden zijn alleen zinvol als men wil "pronken" buiten de parochie, zoals op andere bijeenkomsten dan die van RISC OS gebruikers.
  4. Eenvoud en rust is het ware. En voor je geestelijke gezondheid is het ook veel beter. Anders moeten je hersenen heel veel onnodige informatie verwerken en ben je veel eerder moe achter je scherm. Het is wetenschappelijk bewezen dat dat zo is. Er bestaat een stelregel die luidt: "Elke vorm van ruis is een belemmering voor het goed overkomen van de boodschap van de 'zender' naar de 'ontvanger'. Onder ruis wordt dan verstaan: alles wat de ontvanger kan afleiden om de boodschap goed te kunnen ontvangen.

Het Jeugdjournaal en 20:00 uur journaal kunnen er ook wat van tegenwoordig.

Nog een citaat:

> Echter, jezelf de gelegenheid verschaffen om dat (=smaak, (redactie))
> te leren waarnemen en waarderen is je eigen verantwoordelijkheid
> en dat wordt m.i. te makkelijk (gemakzuchtig) over het hoofd gezien.

Waarop ik schreef:

Mee eens. Wie een goede opleiding en een goede opvoeding heeft gehad weet hier mee om te gaan. Maar nu komt het; lang niet iedereen is in dezelfde mate sociaal voelend. De een voelt iets op de klompen aan, terwijl de ander het na jaren nog niet begrijpt.

En als laatste. Iedereen is vrij om 2D of 3D te kiezen, dus laten we elkaar a.u.b. in z'n waarde laten en gun een ieder het zijne. Niets is verplicht, maar men heeft nu een keuze. Maak daar gebruik van.

Bijgaand de bestanden:
2D-Borders, 3D-Borders (=commando voor kiezen Toolsprites)
2Don3Doff, 2Doff3Don, (=commando voor kiezen 3D-bit in CMos byte 140).
2DToolsHD (Toolsprites voor RISC OS t/m 4.03 met groen/rood)
2DToolsDT (Toolsprites voor Select/Adjust),
2DToolsHD2 (Toolsprites voor Select/Adjust met groen/rood).
Alles in een zip-bestand.
De laatste 3 bestanden moeten in Boot.Resources.Configure staan. En standaard staat daar al de af-fabriek geleverde 2DTools, die dus niet geschikt zijn voor RISC OS Select en Adjust.

Prettig RISC OS gebruik gewenst.
Met een vriendelijke groet van Henri Derksen.