WATT NOU SPAARLAMP?


Paul Porcelijn


Energie besparen is in de mode en spaarlampen lijken intussen een hype te worden. De kranten staan er vol van. Maar niemand lijkt de moeite te nemen om het reclame-blalbla van de fabrikanten te controleren. Terwijl dat toch helemaal niet zo moeilijk is.

meting.gif - 9Kb Wie een gloeilamp vervangt door een spaarlamp ziet onmiddellijk dat de lichtopbrengst tegenvalt. Okee, zo'n spaarlamp heeft wat tijd nodig om op sterkte te komen en geeft pas na zo'n 10 minuten volop licht. Maar lang niet zo veel als op het doosje staat.

Een spaarlamp van 11 watt geeft evenveel licht als een 25 watt gloeilamp (ca 220 lumen), en dat is nog niet de helft van wat een gewone 60 watt gloeilamp uitstraalt (ca 550 lumen). Vaak roept men dat de kille lichtkleur het lezen bij een spaarlamp zo vermoeiend maakt - maar de werkelijke reden is dat er domweg te weinig licht uit komt.

Met een lichtgevoelige weerstand (LDR) en een simpele multimeter (samen nog geen tien euro) is dat eenvoudig te controleren. Meetsnoer aan de LDR, multimeter in de Ohm-stand en meten maar, zie tekening.

Wie een 100 watt gloeilamp wil vervangen door spaarlicht heeft daar 4 spaarlampen van 11 watt voor nodig. Pas dan meet je de dezelfde lichtsterkte. Natuurlijk bespaar je dan nog altijd op je stroomverbruik, want 4x 11 watt is minder dan 100 watt, maar de besparing is minder dan de reclame beweert. Waarbij je dan ook zult ontdekken dat veel spaarlampen niet langer maar juist korter meegaan dan gloeilampen. De meeste winkels geven op spaarlampen allang geen 5 jaar garantie meer..

Overigens, het energieverbruik wordt bij spaarlampen wel correct aangegeven. Net als bij gloeilampen trouwens. Dus 60 watt is 60 watt en 11 watt is 11 watt. Vanzelfsprekend is dat bij verlichting allerminst. Een tl-armatuur verbruikt minstens 2x zoveel energie als op de buislamp staat, en vaak nog veel meer. Een 40 watt TL-balk gebruikt zo'n 100 watt, en een 8 watt looplamp ruim 30 watt.. Daar staat tegenover dat de lichtopbrengst van zo'n klassieke TL-buis wel okee lijkt, al valt dat moeilijk te controleren, want op de verpakking staat nooit hoeveel licht-ie geeft.

Het energieverbruik van lampen is met een goedkope multimeter lastig te meten omdat er meestal geen wisselstroom-bereik op zit. Meten aan sterkstroom is met losse snoertjes ook een beetje eng, eigenlijk. Maar er komen de laatste tijd speciale energiemetertjes op de markt die niet al te duur zijn (20 a 30 euro).

Daarmee ging ik aan de slag. Kon ik meteen ook controleren of mijn aloude Risc PC echt minder stroom verbruikt dan een gewone Intel-computer. Er zit immers een superzuinige (Strong-)ARM processor in, zonder koeltoren en ventilator.

Mijn 200 MHz SA-Risc PC gebruikt 65 watt.
Mijn 2,6 GHz Intel-PC gebruikt 100 watt. Dus 50% meer.
In beide gevallen komt daar nog 45 watt bij voor de TFT-monitor.
In de "uit"-stand gebruikt de Risc PC niets: hij heeft een echte schakelaar.
De Intel-PC verbruikt stand-by 11 watt, plus 4 watt voor de TFT-monitor.
Daar ga ik toch ook maar eens een aan/uit-schakelaar tussen zetten..