Opruiming

door Rinus Rodenburg

Het wordt voorjaar en alle dieren krijgen nesteldrang. En degenen die het nest al lang achter zich hebben gelaten krijgen een andere drang, de drang om op te ruimen.
En zo ging dat ook bij mij. Tussen de oude rommel kwam een doos tevoorschijn met papieren waar al lang niet meer naar gezocht werd. Maar voor je dat in de bak gooit kijk je voor alle zekerheid nog even. De inhoud van een oude envelop bracht me terug naar het jaar 1983. Om precies te zijn naar 26 juli 1983. Dit was de dag waarop ik met mijn zuurverdiende centjes in de winkel van First Ludonics International te Alphen aan den Rijn stond. 'Mag ik van u een BBC model B?' Even later stond er een doos op de toonbank. Ik had alle beschikbare informatie over dat wonder der techniek al verschillende malen doorgelezen. Ik had zelfs al een afspraak gemaakt met mijn collega wiskundeleraar om hem direct na aanschaf eens stevig aan de tand te voelen. In die tijd was het heel gewoon dat een computer in handen viel van de wiskunde- of elektronica docenten. Blijkbaar waren dat de enigen die niet bang waren voor een opgevoerde rekenmachine.

pict1 De man van de winkel haalde zijn 'zakjapanner' (zoals ze in die tijd genoemd werden) tevoorschijn en liet zien wat deze aanschaf mij ging kosten. 'Fl 2100,- alstublieft!' Ik haalde het geld uit mijn zak en dacht aan al die weken vakantie die we hierdoor opofferden. Voor zoveel geld hadden we onze vakantie wel in Australië kunnen vieren. 'Alstublieft' zei de man. En hij drukte me een papiertje in handen. 'Nu u de eigenaar bent van zo'n mooie computer moet u wel lid worden van de BBC club!' zei hij.

Met de doos onder mijn arm gingen we voorzichtig naar huis. Eenmaal thuisgekomen ging de antennekabel uit de televisie en werd de computer aangesloten. De schakelaar ging om en dat was de eerste keer dat ik de 'beeb' hoorde. Het was mooier en spannender dan elk ander geluid dat ik tot dan toe kende. Op de televisie stond geschreven: BBC Computer 32K en daaronder stond BASIC. Ik werd er stil van.
Het externe geheugen bestond uit een cassettebandje dus de stereo installatie werd gesloopt en na veel gepruts kon er eindelijk 'RUN' getikt worden. Wat was dat fantastisch en al die kleuren! Het was veel mooier dan die Apple van mijn collega.

De volgende dag bij de boekhandel de hele voorraad AcorUser's opgekocht en ze allebei mee naar huis genomen. In het weekend gingen we naar mijn collega en ook daar sloten we de beeb op de televisie aan. De vrouwen aan de thee en de mannen achter de computer. Er stond een mooie listing in een van de bladen en omdat mijn collega op dat moment de computerexpert was mocht hij het intikken. Dat ging op exact dezelfde wijze als de jeugd dat tegenwoordig doet. Ze tikken vijf letters om er vervolgens drie te corrigeren. Dus toen hij voor de derde keer bijna aan het einde van de listing was drukte hij wéér op BREAK. Opnieuw was alles weg en moesten we van vooraf aan beginnen. Pas een week later leerde ik dat je met de opdracht OLD alles weer terugkreeg.
Ik weet niet meer welk programma hij heeft ingetikt maar het eindresultaat was fantastisch. De beeb stak met kop en schouders boven de Apple uit. Enorm veel kleuren (8), een geweldig geluid en een enorme snelheid. Deze computer wilden we op onze school hebben.

Enkele weken later gingen we samen met een collega uit de elektrotechniek naar een symposium over 'Computers op school'. Deze collega had nog nooit van computers gehoord maar hij kon natuurlijk niet achterblijven want hij was de electronicaman. Op de terugweg spraken we honderduit over hoe de computer geïntroduceerd moest worden. Wat gaan we ermee doen? Hoeveel moeten we er hebben? Of liever gezegd hoeveel mogen we er kopen? We wisten zeker dat het de beeb moest gaan worden maar dat zou, gezien de pittige prijs, wel eens moeilijk kunnen worden. De blijdschap was dan ook groot toen de docent elektrotechniek, een goede vriend van de directeur, ons blij kwam vertellen dat hij er vier mocht kopen. We sprongen een gat in de lucht maar kwamen heel hard neer toen hoorden dat hij gevraagd had om de ZX81!

pict2 De beeb beschikte over een tekstverwerker. Nou ja, iemand had een listing gemaakt die het mogelijk maakte om de tekst op een cassettebandje op te slaan en in te lezen. Een veredelde typemachine dus maar dan zonder papier. Een printer was daarom onontbeerlijk. Opnieuw werd de schoenendoos omgekeerd en ging al het zwart verdiende geld op aan een moderne matrixprinter. Gelukkig kon ik een tweedehands printer kopen, een Epson MX 80 voor een vriendenprijsje van fl. 1265,00. Deze kans liet ik me niet ontnemen en hapte meteen toe. Ook al kostte dat weer een vakantie. De onbetaalbare kettingformulieren kreeg ik van mijn vrouw. Dit was uiteraard gebruikt papier maar de achterkant was nog helemaal blanco. En zo zat ik een zondagmiddag lang korte stukjes kettingformulieren aan elkaar te plakken zodat ik kon sparen voor een echte diskdrive. Je weet wel, een floppydrive. Maar dan wel een met 80 tracks en natuurlijk dubbelzijdig want dat uit elkaar halen van zo'n floppy en er dan de juiste gaten inknippen zodat je hem ondersteboven kon gebruiken trok me niet aan. Daar waren die floppy's ook veel te duur voor. Het kostte me nog twee jaar plakken maar toen had ik de benodigde fl. 945,00 bij elkaar gespaard. Maar ja, wat moet je met een floppydrive zonder floppy? Dat kon ook maar een doosje van 10 stuks erbij gekocht voor de prijs van fl. 119,00. Maar dat was nog niet alles want zulke dure floppy's moest je wel veilig opbergen. De prijs van het opbergbakje was fl. 42.00 zodat het totaal op fl 1106,00 kwam te staan. Ik had in ruim anderhalf jaar een totaalbedrag van fl 4471,-uitgegeven aan een computer! pict3

En dan, helemaal onderin de doos ligt mijn jaaropgave van 1985. Een klein rekensommetje laat zien dat ik hier 3(!) bruto maandsalarissen voor heb betaald! Ondanks dit spaarde ik verder voor de geheugenbank van Sollidisk! Ook dit zou weer zo'n fl 1.000,- kosten. Ik had er natuurlijk ook een hele mooie (nieuwe) auto van kunnen kopen maar daar zou ik niet zoveel plezier van hebben gehad als van die goeie ouwe 'beeb'.