De ARMini van R-Comp Interactive

door Kees Grinwis


In eerdere *Asterik-edities is er, in riscynieuws.net, aandacht geweest voor de nieuwe ARMini van R-Comp Interactive, dit is de eerste commercieel uitgebracht computer die voorzien is van RISC OS sinds de A9home.

Pic1 Qua omvang is de computer ook enigszins vergelijkbaar met de A9home, hoewel de ARMini wel ruim 2× groter is. Toch is de ARMini wel degelijk een kleine computer, zeker als je 'm afzet tegenover de vertrouwde RiscPC en de Iyonix pc.

Een één-op-één vergelijking met de A9home is overigens niet helemaal eerlijk, de ARMini heeft potentieel namelijk veel meer in zich. Voor het grootste deel wordt deze potentie geleverd door het feit dat het shared source besturingssysteem RISC OS 5 de basis vormt en er dus door iedereen meegewerkt kan worden aan de ontwikkeling van dit besturingssysteem. Bij de A9home ben je afhankelijk van RISCOS Ltd en Advantage Six, zodra één van deze partijen het af laat weten kom je zonder updates te zitten. Bij de shared source RISC OS 5 bestaat er daarentegen altijd nog de mogelijkheid om met de (meer) open versie verder te gaan als er via de fabrikant geen nieuwe versie geleverd zou gaan worden.

Om nog even bij de vergelijking met de A9home te blijven, de A9home heeft (op dit moment) toch een aantal voordelen ten opzichte van de ARMini. Zo is de A9home voorzien van RISC OS Adjust (4.39) en biedt daardoor een aantal extra mogelijkheden die op dit moment niet door RISC OS 5 geboden worden. Verder is Aemulor, de 26-bit emulator, wel voor de A9home beschikbaar en is deze niet beschikbaar voor het BeagleBoard of de ARMini. Mocht je dus bepaalde 26-bit toepassingen gebruiken, dan zul je toch nog een RiscPC of andere 26-bit (compatibel) RISC OS-omgeving naast je ARMini aan moeten houden.

Als we de ARMini vergelijken met de oude en vertrouwde RiscPC, dan kunnen we stellen dat deze significant sneller is, beduidend compacter en ook stiller (vanwege het ontbreken van ventilators of luidruchtige harde schijven). De RiscPC heeft echter wel als voordeel dat deze zowel de oude 26-bit-only software en ook alle recente software kan draaien, waarbij de snelheid van de 32-bit compatible software op de ARMini wel beduidend beter is.

En ander vervelend puntje bij de ARMini, dat is dat er maar liefst 3 USB floppydevices in gebruik zijn en omdat de meeste USB-sticks zich als floppydevice aanmelden kun je daar dus maar 1 van gebruiken (beperking van het gebruikte filing system). De A9home heeft deze beperking niet en daar kun je dus wel meer dan 4 USB floppydevices gebruiken.

Op het gebied van ondersteuning voor USB-sticks en harde schijven heeft de ARMini echter wel een groot voordeel ten opzichte van pre-RISC OS 5 computers. Via Fat32FS kunnen namelijk schijven groter dan 2GiB gebruikt worden en kan men dus grote bestanden tussen MS-Windows/Mac OS X/Linux-based systemen en de ARMini uitwisselen. Verder kan men ook nog eens USB-opslagapparatuur formatteren in het FileCore-formaat, zodat zelfs een 100% Acorn/RISC OS-omgeving mogelijk is.

Pic2Aangezien de ARMini gebaseerd is op het BeagleBoard-xM, neemt het dus ook automatisch de kenmerken van het BeagleBoard over. Standaard zijn er dus 4 USB-poorten beschikbaar, waarbij er via de interne USB-hub nog eens 2 aan de voorkant bijkomen en er intern ook nog eens 2 beschikbaar zijn. Verder heeft de ARMini ook een SD/MMC- en een Sony Memorystick-lezer, je kunt dus zonder extra hulpmiddelen direct de SD-kaart uit je fotocamera uitlezen. In tegenstelling tot het BeagleBoard-xM heeft de ARMini zowel een mini-HDMI- en ook een DVI-aansluiting, een extra monitorkabel kopen is dus niet nodig - een DVI-D-kabel volstaat.

Hierboven is het BeagleBoard-xM al genoemd en het hart van de ARMini is ook dit printje, als we een vergelijking maken tussen een zelfbouw-computer of een kant-en-klare computer dan spelen zaken als compatibiliteit niet direct, want dat probleem is op beide systemen aanwezig. In dit geval gaan eerder kosten en baten een rol spelen, de ARMini is een duurdere oplossing dan een BeagleBoard, maar daar krijg je wel een aantal zaken voor terug. Denk hierbij aan een afgewerkte computer, waarbij men niet uit hoeft te zoeken hoe men RISC OS aan de praat krijgt op de nieuwe hardware. Ook is de ARMini volledig afgewerkt en hoeft men niet te slepen met externe harde schijven en dergelijke (iets wat vaak bij zelfbouwoplossingen wel het geval zal zijn). Ook hoeft men niet vanuit verschillende bronnen de componenten voor een compleet werkend systeem op te zoeken en zijn er kleine extraatjes toegevoegd door R-Comp (bijvoorbeeld de tool die er voor zorgt dat de computer bij een foute schermmodusselectie automatisch weer naar de vorige modus terugspringt).

Als laatste nog wat cijfertjes, gegenereerd door RISCOSmark 1.01. Hierbij zijn de ARMini, de A9home en de RiscPC getest onder de resolutie die ik standaard gebruik.

RISCOSmark 1.01 (14 May 2003)

Comparison with RiscPC SA 202MHz running RISC OS 4.02 800x600,256

(HD benchmarks are in kilobytes/sec)

Test Machine, resolutie, kleuren - Benchmark
ARMini
1648x1030,
16M kleuren
A9home
1280x1024
16M kleuren
200MHz SA RiscPC
1024x768,
32K kleuren
Processor - Looped instructions (cache) 826950 464% 309559 174% 178760 100%
Memory - Multiple register transfer 3447 2127% 605 373% 173 106%
Rectangle Copy - Graphics acceleration test 473 195% 354 146% 133 54%
Icon Plotting - 16 colour sprite with mask 7208 360% 1378 68% 1724 86%
Draw Path - Stroke narrow line 3422 219% 1769 113% 1340 85%
Draw Fill - Plot filled shape 2565 175% 2222 152% 785 53%
HD Read - Block load 1MB file 2844 95% 4876 163% 616 20%
HD Write - Block save 1MB file 8947 294% 6826 224% 867 28%
FS Read - Byte stream file in 3212 1551% 576 278% 352 170%
FS Write - Byte stream file out 1536 800% 667 347% 203 105%

Het is wel duidelijk dat de ARMini vele malen sneller is dan de standaard RiscPC en ook significant sneller is dan de A9home, met slechts een paar negatieve(re) uitschietertjes.

Als je geïnteresseerd bent in een nieuwe, op ARM gebaseerde, RISC OS-computer dan is de ARMini zeker het overwegen waard. De hardware zelf is significant sneller dan een StrongARM RiscPC, die al weer meer dan 15 jaar oud is. Omdat je een officieel product koopt, is de computer verder voorzien van een volledig gelicencieerd besturingssysteem, misschien dat dit in de toekomst nog vertaald in het beschikbaar komen van features van RISC OS Select op de ARMini. Verder wordt er van steeds meer commerciële toepassingen een versie uitgebracht die ook compatible is met de OMAP-processor (ARMv7-instructieset), denk bijvoorbeeld aan ArtWorks, EasiWriter, SparkFS, Ovation Pro en dergelijke .